1.500 svjedočanstava: Otvorena jedinstvena baza o srpskim stradanjima na prostoru bivše Jugoslavije

U banjalučkom Banskom dvoru održana je svečana akademija Memorijalnog centra Republike Srpske, na kojoj je otvorena najveća baza snimljenih svjedočanstava o stradanju srpskog naroda na prostoru bivše Jugoslavije. Baza sadrži 1.500 svjedočanstava članova porodica poginulih i nestalih civila i vojnika Odbrambeno-otadžbinskog rata, kao i onih koji svojom sudbinom svjedoče o srpskom stradanju i borbi, a obuhvata svjedočanstva sa prostora Republike Srpske, BiH, Srbije, Kosova i Metohije, nekadašnje Republike Srpske Krajine i Hrvatske, te svjedočanstva o genocidu nad Srbima u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj tokom Drugog svjetskog rata.

Akademiji su prisustvovali predsjednik Republike Srpske Siniša Karan, premijer Savo Minić, predsjednik Narodne skupštine Nenad Stevandić, srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović, predsjednik SNSD-a Milorad Dodik, ministri u Vladi Srpske, narodni poslanici, predstavnici Srbije, Srpske pravoslavne crkve, kao i organizacija proisteklih iz Odbrambeno-otadžbinskog rata.

Direktor Memorijalnog centra Denis Bojić istakao je da baza predstavlja jedan od najznačajnijih nacionalnih projekata u oblasti očuvanja kulture pamćenja, koji po svom značaju prevazilazi okvire matičnog prostora. “Baza Memorijalnog centra jeste jedinstven epicentar društvenog, naučnog i institucionalnog saznanja o stradanju srpskog naroda”, rekao je Bojić, dodajući da projekat uspostavlja kontinuitet kulture pamćenja, usmene istorije i sistematskog dokumentovanja istorijskih stradanja, te da ima potencijal da postane ključna referentna tačka za naučna istraživanja i obrazovne procese.

Predsjednik Narodne skupštine Nenad Stevandić rekao je da je Srpska stvorila kulturu sjećanja, te da srpski narod može jedino u Republici Srpskoj nastaviti da njeguje svoje tradicije. “Svoju istoriju smo stvarali glavama i krvlju, a suzama pišemo budućnost tako što nećemo da zaboravimo i nećemo da se predamo”, rekao je Stevandić, naglašavajući da je obaveza svih da Republiku Srpsku brane u svakom trenutku i na svaki mogući način.

Srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović zahvalila je Memorijalnom centru na ovom poduhvatu, nazvavši ga memorijalnim i dokumentacionim centrom, ličnim, porodičnim i istorijskim podsjetником. Posebno je izdvojila entuzijazam mladih koji su se opredijelili za ovaj posao: “Otvarajući vrata prošlosti, ustvari otvaraju i vrata budućnosti.”

Ministar prosvjete i kulture Borivoje Golubović naglasio je da narod koji čuva istinu čuva i svoje pravo na dostojanstvo, postojanje i budućnost. Posebnu vrijednost rada Centra vidi u arhivskoj građi koja se prevodi na strane jezike, čime istina o stradanju srpskog naroda postaje dostupna međunarodnoj javnosti i naučnim krugovima. Golubović je najavio da će Ministarstvo nastaviti da pruža institucionalnu podršku radu Centra.

Premijer Savo Minić poručio je da Vlada uvijek biti uz ove napore. “Ovo što radi Memorijalni centar i svi mi zajedno — u kamen klešemo istinu i istoriju”, rekao je Minić.

Mirjana Miodrag Božin, predsjednik Koordinacije srpskih udruženja porodica nestalih i ubijenih lica, iznijela je podatak da je na prostoru bivše Jugoslavije od 1990. do 2000. godine nestalo i poginulo oko 50.000 Srba, te da se i danas još uvijek traži 9.579 lica — 6.140 u BiH, 1.853 u Hrvatskoj i 1.586 na Kosovu i Metohiji. Naglasila je da pitanje nestalih nije političko, već humanitarno i civilizacijsko, te apelovala na međunarodnu zajednicu da se aktivno uključi u njegovo rješavanje.

Isidora Graorać, predsjednik Republičke organizacije porodica zarobljenih, poginulih boraca i nestalih civila, podsjetila je da je u temelje Republike Srpske ugrađeno 23.659 života vojnika. “Samo istina može biti temelj pravde, a pravda može biti temelj mira u budućnosti”, rekla je Graorać, pozivajući sve koji mogu da svjedoče o ratnim strahotama da to učine dok je još moguće.

Na akademiji je govorio i Dušan Kostadinović, otac poginulog borca Vojske Republike Srpske Velibora, koji je prisutnima pročitao pjesmu posvećenu sinu, napisanu 1990. godine.