BiH pred novim izvještajem Brisela: Reforme kasne, prijeti gubitak još 300 miliona evra

Bosna i Hercegovina suočava se s mogućnošću negativne ocjene napretka na evropskom putu, s obzirom na to da u proteklih godinu dana nisu ispunjene ključne obaveze, dok bi zemlja mogla ostati i bez dodatnih 300 miliona evra evropske pomoći. Evropska komisija naredne sedmice predstaviće novi paket proširenja, koji će obuhvatiti i izvještaje o napretku zemalja kandidata za članstvo u Evropskoj uniji.

U fokusu izvještaja o BiH biće zastoj u sprovođenju reformi, nemogućnost izbora glavnog pregovarača sa EU, kao i neispunjavanje obaveza iz Plana rasta, pišu Nezavisne.

Posebno zabrinjava činjenica da domaće institucije nisu uspjele da završe nijednu od ključnih obaveza na evropskom putu u potpunosti. Uz to, BiH bi mogla izgubiti još 300 miliona evra, nakon što je već ostala bez 100 miliona evra ranije.

Evropska komisija mogla bi, ipak, ukazati i na pojedine pozitivne pomake, prije svega na završetak procesa ratifikacije finansiranja u iznosu od 140 miliona evra iz pretpristupnih instrumenata EU. Taj novac namijenjen je podršci reformama, poslovnoj zajednici i drugim oblastima.

Moguće je da će u izvještaju biti istaknuta i primjena novih tehnologija u izbornom procesu u BiH, čije je uvođenje pomogla Evropska unija. To bi moglo biti predstavljeno kao doprinos demokratizaciji i jačanju izbornog integriteta, posebno imajući u vidu da nakon posljednjih izbora nije bilo masovnih optužbi za sistemsku izbornu prevaru, kakve su pratile ranije izborne cikluse.

Kao jedan od pozitivnih elemenata moglo bi se navesti i unapređenje saradnje u oblasti migracija i upravljanja granicama. Iako su sporazumi iz ovih oblasti zaključeni ranije, određeni koraci u njihovom sprovođenju ostvareni su tokom perioda koji obuhvata novi izvještaj.

Kada je riječ o ostalim zemljama regiona, očekuje se da će Crna Gora i Albanija dobiti najpozitivnije ocjene Evropske komisije, dok bi prema Srbiji i Sjevernoj Makedoniji mogle biti izražene određene rezerve.

Izbori u Srbiji mogli bi biti pomenuti u izvještaju, ali se ne očekuje detaljnija analiza njihovog značaja, jer su dokumenti već pripremljeni i trenutno prolaze kroz interne konsultacije u evropskim institucijama.

Izvještaj bi mogao obuhvatiti i bezbjednosnu saradnju EU sa zemljama zapadnog Balkana, što bi za BiH moglo imati poseban značaj. Evropski zvaničnici sve češće upozoravaju na hibridne prijetnje i bezbjednosne rizike koji bi mogli nastati ukoliko zemlje regiona budu prepuštene same sebi.

Rat u Ukrajini i promjene američke politike prema Evropi podstakli su EU da razvija novi bezbjednosni pristup, u kojem saradnja sa zapadnim Balkanom ima važnu ulogu. Zbog toga bi bezbjednosna pitanja mogla dobiti značajnije mjesto u predstojećem izvještaju, čak i ako ocjena reformskog napretka BiH bude nepovoljna.