CIA upozorila Klintona na Al Kaidu: Moguć napad avionom punim eksploziva
Američka Centralna obavještajna agencija (CIA) objavila je 69 do sada povjerljivih predsjedničkih obavještajnih izvještaja koji pokazuju da je Bijela kuća još 1998. godine bila upozorena na mogućnost velikog terorističkog napada Al Kaide na teritoriji SAD.
Kako javlja RTRS, dokumenti su objavljeni povodom 25. godišnjice terorističkih napada 11. septembra, a među njima se nalazi i izvještaj iz septembra 1998. godine u kojem je analitičar CIA upozorio da bi Al Kaida „mogla da usmjeri avion napunjen eksplozivom na neki američki grad“.
Izvještaj je poslat Bijeloj kući u vrijeme kada je predsjednik SAD bio Bil Klinton, gotovo tri godine prije nego što su otmičari 11. septembra 2001. godine otetim putničkim avionima izveli napade na Njujork i Vašington.
Riječ je o najvećoj zbirci dokumenata o napadima 11. septembra koju je CIA do sada objavila. Predsjednički obavještajni sažeci spadaju među najstrože čuvane dokumente američke obavještajne službe i uobičajeno se objavljuju tek nakon oko 40 godina, između ostalog radi zaštite izvora i izbjegavanja mogućih diplomatskih posljedica.
Dokumenti ne donose velika nova otkrića o samim napadima, ali detaljno pokazuju koliko je CIA upozoravala Klintona, a kasnije i predsjednika Džordža Buša, na namjere Al Kaide i njenog lidera Osame bin Ladena da izvedu napade protiv SAD.
Istovremeno, objavljeni materijali potvrđuju jedan od ključnih zaključaka komisije koja je istraživala napade 11. septembra – američke obavještajne službe kontinuirano su upozoravale na prijetnju Al Kaide, ali nisu uspjele da sagledaju razmjere i način napada koji se pripremao.
Analitičari CIA danas priznaju da terorizam prije napada nije bio među glavnim obavještajnim prioritetima. Informacije o bin Ladenu i Al Kaidi bile su nepotpune, dok je među brojnim nejasnim i često protivrječnim upozorenjima bilo teško prepoznati tragove koji su nakon napada postali očigledni.
CIA je tih godina slala sve veći broj izvještaja o Al Kaidi, ali je među zvaničnicima postojao strah od takozvanog „zamora od upozorenja“, odnosno mogućnosti da stalno ponavljanje neodređenih prijetnji umanji njihovu težinu.
Upozorenje iz 1998. godine o avionu napunjenom eksplozivom bilo je poznato istražiteljima napada 11. septembra, ali do sada nije bilo poznato da je ta informacija stigla sve do predsjednika SAD.
Nakon tog izvještaja, takav scenario više se nije značajnije pojavljivao u upozorenjima koja su upućivana Bijeloj kući.
I Klinton i Buš kasnije su pred komisijom naveli da su bili svjesni prijetnje koju je predstavljala Al Kaida. Komisija je, međutim, zaključila da nijedan od njih nije u potpunosti shvatio koliko bi ljudi ta organizacija mogla da ubije niti koliko brzo bi napad mogao da bude izveden.
CIA danas navodi da problem nije bio samo u nedostatku informacija, već i u nemogućnosti da se na osnovu brojnih pojedinačnih fragmenata zamisli operacija razmjera napada 11. septembra.
U jednom od posljednjih obavještajnih izvještaja prije napada, od 28. avgusta 2001. godine, i dalje se upozoravalo da Al Kaida predstavlja ozbiljnu prijetnju. Međutim, u tom dokumentu više se nije pominjao napad avionima niti direktan napad na SAD.
Kao moguće metode napada tada su navedeni atentati, otmice, napadi raketama i minobacačima, kao i upotreba hemijskog ili biološkog oružja.
Napadi 11. septembra 2001. godine potom su doveli do temeljne reorganizacije američkog bezbjednosnog sistema, uključujući osnivanje Ministarstva unutrašnje bezbjednosti i intenziviranje saradnje između CIA, FBI i drugih bezbjednosnih službi.
