Cvijanović: Vrijeme bonskih ovlašćenja prolazi, BiH mora preuzeti odgovornost

Nakon tri decenije odnosi međunarodne zajednice prema BiH i regionu ulaze u novu fazu, a Republika Srpska nastoji da tu promjenu iskoristi za jačanje političke i ekonomske pozicije, poručila je srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović gostujući u emisiji „Aktuelno“ na RTRS-u. Govoreći o odnosima sa SAD, pitanjima visokog predstavnika, imovine i evropskog puta BiH, Cvijanovićeva je ocijenila da se globalne okolnosti ubrzano mijenjaju i da je prostor za drugačiji dijalog danas mnogo veći nego ranije.

Cvijanovićeva je rekla da iz posljednje posjete Sjedinjenim Američkim Državama nosi pozitivne utiske, navodeći da je Republika Srpska uspostavila dijalog sa novom američkom administracijom.

„Nakon tri decenije imamo sasvim drugačiji pristup prema BiH i regionu. Vodeći ljudi SAD govore da Amerika više neće biti svjetski policajac i da ne želi da izgrađuje druge države“, rekla je Cvijanovićeva.

Ona smatra da se promjena američke politike već osjeća kroz ukidanje sankcija pojedinim zvaničnicima iz Republike Srpske, ali i kroz rast ekonomskog interesa američkih kompanija za ovaj prostor.

„Ispružena je ruka prema nama. Njih interesuju mir i stabilnost, a istovremeno postoji pojačan interes američkih kompanija za naše prostore“, navela je Cvijanovićeva.

Govoreći o političkim odnosima u BiH, Cvijanovićeva je ocijenila da BiH nikada nije bila istinski suverena država dok god postoji mogućnost da „nelegalno izabrani stranac“ nameće zakone i odluke.

„Ako imate stranca koji može donositi zakone, onda ne možemo pričati o suverenosti. Prolazi vrijeme u kojem ćete koristiti strani mehanizam da biste se obračunavali sa nekim u BiH“, rekla je ona.

Komentarišući moguće imenovanje novog visokog predstavnika, Cvijanovićeva je istakla da bi eventualni novi mandat morao biti tranzicionog karaktera i jasno vremenski ograničen.

„Prioritet treba da bude transfer ovlašćenja na domaće institucije i povratak na ono što je bilo predviđeno Dejtonskim sporazumom. Taj mandat mora biti posljednji“, rekla je Cvijanovićeva.

Ona je navela da se danas vide razlike između SAD i dijela evropskih struktura kada je riječ o pristupu BiH, dodajući da američka administracija prepoznaje da je politička kriza izazvana „neustavnom intervencijom“.

„Neće biti bonskih ovlašćenja na kakva su navikle kolege u političkom Sarajevu. To je nešto što oni teško prihvataju“, rekla je Cvijanovićeva.

Posebno se osvrnula na pitanje imovine u BiH, tvrdeći da je praksa pokazala da imovina pripada entitetima, što je, kako kaže, potvrđeno i kroz zakonska rješenja u Federaciji BiH.

„U Zakonu o Južnoj interkonekciji jasno se navodi da su vlasnici imovine opštine, kantoni, entiteti i javna preduzeća. Ako je tako, onda je potpuno pogrešna priča političkog Sarajeva o takozvanoj državnoj imovini“, istakla je Cvijanovićeva.

Podsjetila je da su procesi privatizacije ranije podrazumijevali da entitet može privatizovati samo imovinu koja mu pripada, dok su kasnije, kako tvrdi, uslijedile „neustavne i antidejtonske odluke“ kojima je pitanje imovine dodatno zakomplikovano.

Govoreći o evropskom putu BiH, Cvijanovićeva je rekla da Republika Srpska želi saradnju sa Evropskom unijom, ali uz poštovanje principa pravne države i bez dvostrukih standarda.

„Govori se o pravnoj državi, a u BiH se tolerišu stvari koje ne bi bile prihvatljive nigdje drugo, posebno ne u zemlji koja pretenduje na članstvo u EU“, rekla je Cvijanovićeva.

Komentarišući prijedlog njemačkog kancelara Fridriha Merca o posebnom statusu Ukrajine u Evropskoj uniji, Cvijanovićeva je ocijenila da EU pokušava da pronađe politički odgovor na globalne izazove, ali da će prioritet vjerovatno dati pojedinim zemljama regiona poput Crne Gore i Albanije.

„Evropska unija funkcioniše u teškom vremenu, opterećena je birokratijom i sporim sistemom odlučivanja, ali i dalje postoji prostor za proširenje“, rekla je Cvijanovićeva.

Na kraju je poručila da Republika Srpska vodi uravnoteženu politiku i da, osim sa SAD i Evropskom unijom, razvija odnose i sa Ruskom Federacijom, Izraelom i svim partnerima koji žele saradnju na ravnopravnim osnovama.