Cvijanović za Izrael Hajom: Uprkos brojnim pritiscima Srpska i dalje stoji kao postojan partner države Izrael

Uprkos brojnim pritiscima, Republika Srpska i dalje stoji kao postojan i stabilan partner države Izrael, i sa velikim poštovanjem pratimo vašu borbu za opstanak i suverenitet, vidjevši u tome i odraz sopstvene odlučnosti da sačuvamo svoj položaj, svoje nadležnosti i autonomiju, kao i ustavni status i, najviše od svega, naš identitet, istakla je u kolumni za jedan od najtiražnijih i najuticajnijih dnevnih listova u Izraelu “Izrael Hajom”, srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović.

Kolumnu Cvijanovićeve za Izrael Hajom prenosimo u cijelosti:

Postoji stara izreka da oni “koji ne pamte istoriju, osuđeni su da je iznova preživljavaju”, i u tome stoji čvrsta veza između srpskog i jevrejskog naroda. Tokom najmračnijih trenutaka ljudske istorije u HH vijeku i Srbima i Јevrejima je bila namijenjena ista uloga. Međutim, odbili smo da budemo izbrisani sa lica zemlje. U svijetu hladnokrvnih kalkulacija u međunarodnim odnosima, naše savezništvo ostaje čisto i neraskidivo upravo zbog zajedničkog opstanka u skoro pa nemogućim uslovima.

Bježeći od inkvizicije sa Pirinejskog poluostrva, krajem XV vijeka, na Balkan su počeli da pristižu Sefardi. Za vrijeme Otomanske imperije su oplemenili društvo svojim trgovačkim umijećem i vezama, i obogatili kulturu mediteranskim običajima i navikama. Međutim, nakon što je Srbija dobila svoju državu, Sefardi su se potpuno integrisali u borbu mlade države za samostalnost – učestvovali u Balkanskim ratovima, pomagali razvoj nauke i kulture i slično.

Čuveni pisac Oskar Davičo, slikar Leon Koen, čuveni novelista David Albahari i brojni drugi su postali sastavni dio srpske kulture i istorije. Želim da napomenem da je i Teodor Hercl, koji je jedan od začetnika ideje cionizma, porijeklom iz beogradske opštine Zemun, gdje dobio i ulicu. Sa druge strane, zbog herojstva tokom II svjetskog rata i skrivanja Јevreja od Nacista, Јad Vašem je uvrstio preko 130 Srba među “pravednike među narodima”. Dakle naša solidarnost i pomoć su obostrani i iskreni, kao i naše stradanje. Ustaški logor Јasenovac je najveće srpsko stratište u II svjetskom ratu, i jedno od najvećih jevrejskih stratišta u istom periodu.

Međutim, zajednička prošlost jeste dobar, ali ne i jedini razlog za dobre odnose u međunarodnoj politici. Zbog toga je prijateljstvo između srpskog i jevrejskog naroda posebno značajno, budući da se suočavamo sa sličnim problemima kada je u pitanju licemjeran odnos međunarodne zajednice prema našim državama. Ljudi koji iz udobnih fotelja i sa sigurne udaljenosti žele da dijele moralne lekcije i razvodnjavaju suverenitet drugih nacija neće snositi nikakve posljedice za svoje akcije. Zbog toga nemamo pravo da se povijamo pred njihovim pritiscima, nego da radimo u najboljem interesu naših građana, i da cijenimo žrtvu naših predaka.

Mi razumijemo šta znači živjeti i opstajati u složenom, često neprijateljskom okruženju. Zbog toga imamo razumijevanje za položaj Izraela danas. Pojava i rast antisemitizma u bošnjačko-muslimanskim sredinama u BiH koju vidimo danas nije samo još jedan trend – to je podsjednik na ono što je bilo, i što može ponovo da nam se desi. Zbog toga se protiv toga u kontinuitetu borimo, i koristimo sve naše raspoložive političke i diplomatske resurse da ukažemo na oblak antisemitizma i antisrbizma koji se nadvija nad našom državom.

Upravo zato, moram istaći da se u Sarajevu od početka sukoba u Gazi organizuju skupovi podrške Palestini i Iranu, uz ratne zastave i ekstremističke simbole, dok se komemoracije izraelskim žrtvama zabranjuju. Zbog bezbjednosnih rizika, godišnjica Hamasovog napada premještena je u Istočno Sarajevo, Republika Srpska. Uzimajući u obzir sve navedeno, moramo da istaknemo naš istorijski stav u SB UN 2011. godine kada je zahvaljujući predstavnicima Republike Srpske izostala podrška Bosne i Hercegovine Palestini da postane članica UN.

Tokom 2025. godine uslijedili su novi incidenti. Nakon institucionalnog pritiska bošnjačkih političara, koji su Izrael nazvali “genocidnom tvorevinom”, otkazano je održavanje Evropske konferencija rabina koje je trebalo biti organizovano u Sarajevu, što je izazvalo oštre međunarodne osude. Zemaljski muzej BiH je novac od ulaznica za Sarajevsku hagadu donirao Palestini, što je izraelska ambasadorka ocijenila kao zloupotrebu jevrejskog nasljeđa.

Seriju incidenata zaokružio je događaj u sarajevskom hotelu, gdje je osoblje bacilo pasoše izraelskih turista u smeće. Za razliku od toga, u Republici Srpskoj nije zabilježen nijedan antisemitski incident. Rukovodstvo i predstavnici Republike Srpske su povodom 7. oktobra izrazili svoje najdublje saučešće i palata Predsjednika Republike je te večeri osvijetljena u bojama zastave države Izrael, kao što uvijek činimo i povodom izraelskog Dana državnosti.

Naša zajednička prošlost naučila nas je fundamentalnoj istini: pravo na samoopredjeljenje i očuvanje istorijske istine su imperativ. Mi nikada nećemo dozvoliti da mučenici Јasenovca ili žrtve Holokausta budu zaboravljeni, niti ćemo ikada dopustiti da se takvo nešto ponovo desi. Uprkos brojnim pritiscima, Republika Srpska i dalje stoji kao postojan i stabilan partner države Izrael, i sa velikim poštovanjem pratimo vašu borbu za opstanak i suverenitet, vidjevši u tome i odraz sopstvene odlučnosti da sačuvamo svoj položaj, svoje nadležnosti i autonomiju, kao i ustavni status i, najviše od svega, naš identitet.