Depoziti stanovništva više rastu nego krediti
Depoziti stanovništva u Bosni i Hercegovini na godišnjem nivou više rastu nego kredit, pokazuju podaci Centralne banke BiH.
Kako se navodi u ovim podacima, godišnji rast depozita u sektoru stanovništva iznosi 2,19 milijardi KM, dok je godišnji rast kredita u sektoru stanovništva 1,65 milijardi KM.
Iz Centralne banke BiH naveli su da su ukupni krediti domaćim sektorima na kraju marta 2026. godine iznosili 29,57 milijardi KM i u odnosu na prethodni mjesec zabilježeno je povećanje kredita od 353,2 miliona KM (1,2%).
“Kreditni rast je registrovan kod sektora stanovništva za 214,8 miliona KM (1,5%), kod nefinansijskih privatnih preduzeća za 170,1 milion KM (1,5%) i kod ostalih domaćih sektora za 4,2 miliona KM (1,1%). Smanjenje kreditnog rasta na mjesečnom nivou registrovano je kod nefinansijskih javnih preduzeća za 14,2 miliona KM (1,8%) i kod vladinih institucija za 21,7 miliona KM (1,3%)”, piše u saopštenju.
Dodaje se da je godišnja stopa rasta ukupnih kredita u martu 2026. godine iznosila je 11,7%, nominalno 3,1 milijardu KM.
“Godišnji rast kredita registrovan je kod sektora stanovništva za 1,65 milijardi KM (12,5%), kod privatnih preduzeća za 943 miliona KM (8,6%), kod vladinih institucija za 318,5 miliona KM (23,1%), kod nefinansijskih javnih preduzeća za 131,2 miliona KM (20,7%) i kod ostalih domaćih sektora za 68,3 miliona KM (22,1%)”, stoji u saopštenju Centralne banke BiH.
Šta pokazuju podaci o depozitima stanovništva?
Sa druge strane, ukupni depoziti domaćih sektora na kraju marta 2026. godine iznosili su 37,55 milijardi KM i u odnosu na prethodni mjesec depoziti su povećani za 73,7 miliona KM (0,2%).
“Povećanje depozita na mjesečnom nivou registrovano je kod stanovništva za 168,6 miliona KM (0,8%), kod nefinansijskih javnih preduzeća za 6,6 miliona KM (0,3%) i kod vladinih institucija za 160,3 miliona KM (3,5%). U istom periodu depoziti su smanjeni kod privatnih preduzeća za 240,1 milion KM (2,8%) i kod ostalih domaćih sektora za 21,6 miliona KM (1,0%). U strukturi depozita stanovništva, najveći dio se odnosi na transakcione račune 50,4%, dok su depoziti po viđenju 20%, a oročeni depoziti 29,6% ukupnih depozita stanovništva”, navodi se u podacima.
Ističe se da je godišnja stopa rasta ukupnih depozita u martu 2026. godine iznosila 11,1%, što je u apsolutnom iznosu 3,75 milijardi KM. “Godišnji rast depozita registrovan je kod sektora stanovništva za 2,19 milijardi KM (12,1%), u čijoj strukturi su transakcioni računi porasli za 15,4%, depoziti po viđenju za 7,7% i oročeni depoziti za 10,0%. Rast depozita na godišnjem nivou zabilježen je i kod privatnih preduzeća za 893,1 milion KM (11,8%), kod vladinih institucija za 478,7 miliona KM (11,3%), kod nefinansijskih javnih preduzeća za 59,1 milion KM (3,1%) i kod ostalih domaćih sektora za 127,3 miliona KM (6,4%)”, objašnjava se u podacima Centralne banke BiH.
Zašto građani više štede nego što se zadužuju?
Ekonomista Igor Gavran za “Nezavisne novine” rekao je da je rast depozita svakako dobar za banke, jer, kako kaže, kamate koje banke plaćaju na depozite su besramno niske.
“Za vlasnike depozita ovo znači da nemaju nikakve atraktivnije prilike za ulaganje i novac drže u bankama praktično samo radi zaštite od krađe, ili eventualno kao garancije za kredite. Ovo su malobrojni građani s primanjima i imovinom znatno iznad prosjeka i ne odražavaju tipično stanovništvo”, naglasio je Gavran.
Prema njegovim riječima, većina kojoj i dalje trebaju krediti zbog postojeće zaduženosti gubi pristup bankarskim kreditima i zbog toga oni ne rastu brže, jer većina kojoj trebaju je već zadužena i ne može se dalje zaduživati kod banaka.
“To ne znači da se i dalje dodatno ne zadužuju, ali izvan bankarskog sistema, što je još gore, jer plaćaju veće kamate, a ako dođu do takvih očaja da se za pozajmice obraćaju kriminalcima koji se time bave kao kamatari, onda posljedice mogu biti i teže”, istakao je Gavran.
