Dodik: Kada ne razumijete Republiku Srpsku

Predsjednik Saveza nezavisnih socijaldemokrata Milorad Dodik naveo je u autorskom tekstu za Tanjug da mnogi i dalje ne razumiju da Republika Srpska nikada nije bila samo politički projekat, već je nastala iz istorijske odluke naroda da opstane i istakao da u Republici Srpskoj političke funkcije nisu samo tehničke pozicije vlasti, već nose simboliku opstanka.

Dodik je ukazao da funkcija predsednika Republike Srpske nikada nije bila samo administrativna norma, već je ona izraz političke volje naroda koji je Republiku Srpsku stvorio u Odbrambeno-otadžbinskom ratu.

Istakao je da oni koji su vjerovali da će ga političkim procesima slomiti danas otkrivaju da su postigli suprotno i da ne samo da ga nisu slomili nego su ga učinili politički jačim nego ikada, a zajedno sa tim ojačala je i svijest o Republici Srpskoj.

U autorskom tekstu za Tanjug Dodik piše:

Postoji trenutak u svakoj politici kada prestaje priča o čovjeku, a počinje priča o narodu. U Republici Srpskoj taj trenutak je odavno prošao.

Ko jednom stane pred narod, mora znati da se više nikada ne smije kriti iza njega. To nije politička figura. To je pravilo politike u zemlji koja je nastala u ratu i opstala u miru koji nikada nije bio sasvim miran.

Upravo zato je današnji politički trenutak mnogo širi od jednog sudskog procesa ili jedne funkcije.

Godinama se u Sarajevu i dijelu međunarodne zajednice ponavlja ista politička pretpostavka: da će udarom na predsjednike Republike Srpske polomiti i samu Republiku. Ta pretpostavka počiva na jednoj temeljnoj grešci – na nerazumijevanju šta ta funkcija uopšte predstavlja.

Predsjednik Republike Srpske nikada nije bio samo administrativna norma. Ta funkcija je izraz političke volje naroda koji je Republiku Srpsku stvorio u Odbrambeno-otadžbinskom ratu. Ona je politički simbol jednog istorijskog izbora.

Zato svaki pokušaj da se kroz pritisak na tu funkciju oslabi Republika Srpska polazi od pogrešne procjene.

Јer Republika Srpska nije nastala iz kancelarijskih odluka. Nastala je iz istorijske odluke naroda da opstane.

I upravo zato se ponavlja paradoks koji mnogi ne žele da vide.

Oni koji su vjerovali da će političkim procesima slomiti jednog čovjeka danas otkrivaju da su postigli suprotno. Ne samo da ga nisu slomili – nego su ga učinili politički jačim nego ikada. A zajedno sa tim ojačala je i svijest o Republici Srpskoj.

To je posljedica još jednog pogrešnog razumijevanja.

U Republici Srpskoj političke funkcije nisu samo tehničke pozicije vlasti. One nose simboliku opstanka.

Zemlju ne čine samo institucije. Zemlju čine narod i simboli. Kada pokušate da uklonite simbol, često se desi da probudite narod koji taj simbol predstavlja.

Zato je cijela ova priča mnogo više od jednog političkog sukoba.

Ona otvara pitanje kakva je zapravo zajednica Bosna i Hercegovina.

Zamislite nekoga ko sebe naziva suverenom, a pristaje da joj jedan stranac nameće zakone po kojima se onda sudi njenim političkim predstavnicima. Zamislite nekoga ko sebe naziva demokratskom, a sudi zbog političkog stava.

Pedi Ešdaun je svojevremeno otvoreno rekao da mu je funkcija visokog predstavnika dala “ovlašćenja koja bi trebalo da natjeraju svakog liberala da pocrveni”. Malo gdje je politički sistem tako otvoreno priznao vlastitu nedemokratičnost.

Danas u Evropi ne postoji druga funkcija sa takvim ovlašćenjima. Nema političara koji može da se probudi, sjedne za računar i objavi zakon koji će promijeniti pravni poredak jedne zemlje.

A ipak, od Republike Srpske se očekuje da takav sistem prihvati kao normalan.

U Sarajevu često govore da je sve nelegalno – i visoki predstavnik, i izborna komisija, i sud, i presuda. Ali onda dodaju da se sve to ipak mora poštovati.

Logika je jednostavna: ono što je protiv Republike Srpske proglašava se legalnim.

Zato je važno vratiti raspravu na jedini dokument koji ima stvarni legitimitet – Dejtonski mirovni sporazum.

Republika Srpska nije protiv Bosne i Hercegovine definisane Dejtonom. Ali jeste protiv Bosne i Hercegovine u kojoj se pravila mijenjaju dekretima stranih administracija.

U toj razlici između Dejtona i političkih eksperimenata međunarodne zajednice nalazi se suština današnjeg sukoba.

Јer ono što se danas dešava nije pravni spor. To je politički pokušaj redefinisanja odnosa snaga u Bosni i Hercegovini.

A tu dolazimo do još jedne važne stvari.

Žuri im se.

Žuri im se jer svijet ulazi u novu fazu međunarodnih odnosa u kojoj više neće biti moguće donositi političke odluke na način na koji su se donosile prethodnih dvadeset godina. Velike sile ulaze u novu raspodjelu moći i mnogi u regionu žele završiti stare projekte prije nego što se ta vrata zatvore.

Republika Srpska je zato danas na udaru.

Ali paradoks je u tome što je upravo taj pritisak dodatno učvrstio političku svijest u Srpskoj.

Ako sada popustimo, za nekoliko godina Republika Srpska više neće odlučivati o ključnim pitanjima svog ekonomskog i političkog života. Odluke o budžetu, porezima ili institucijama donosile bi se izvan nje.

Zato ovo nije pitanje jednog čovjeka.

Ovo je pitanje opstanka političke volje naroda.

U takvim trenucima razlike između političkih partija morale bi postati manje važne od zajedničkog interesa.

Potreba nacionalnog jedinstva nikada nije bila očiglednija nego danas.

Zamislimo samo kako bi izgledala politička scena da su sve stranke u Republici Srpskoj pristale na ideju zajedničkog nastupa u odbrani njenih ustavnih prava.

Zamislimo da su pristali da u takvom trenutku stave po strani političke razlike.

U takvim okolnostima Sarajevo ne bi imalo gotovo nikakav prostor za politički pritisak.

Јer kada Republika Srpska stoji jedinstveno, tada nema sile koja je može slomiti.

Istorija je puna takvih primjera. Narodi opstaju ne zato što nemaju protivnike, nego zato što u presudnim trenucima znaju stati zajedno.

Republika Srpska je kroz svoju istoriju već pokazala da to zna.

Prošla je rat, sankcije, političku izolaciju i brojne pokušaje da joj se oduzme politička snaga. I svaki put se pokazalo isto pravilo: kada je Srpska jedinstvena, pritisci se pretvaraju u njen politički kapital.

Zato će se vjerovatno i ovaj put pokazati ono što mnogi danas ne vide.

Istorija često ima drugačiji raspored poglavlja.

Ono što im se u danima političko sudskog progona protiv mene činilo kao pobjeda, pokazalo se kao trenutak kada je Republika Srpska postala jača nego prije.

Јer ono što mnogi i dalje ne razumiju jeste jednostavna činjenica: Republika Srpska nikada nije bila samo politički projekat.

Ona je istorijska odluka jednog naroda da ostane svoj.