Dok Evropa gradi energetski sistem budućnosti, BiH godinama čeka ključne projekte
Dok Evropska unija planira ulaganja vrijedna više od hiljadu milijardi evra u modernizaciju elektroenergetske mreže, Bosna i Hercegovina zbog političkih nesuglasica godinama ne uspijeva da realizuje ključne energetske projekte. Takav zastoj mogao bi dodatno opteretiti domaću privredu i građane, posebno u uslovima očekivanog rasta cijena električne energije.
Prema podacima Evropske komisije, za razvoj evropske elektroenergetske mreže do 2030. godine biće potrebno oko 1.200 milijardi evra, ne računajući ulaganja u nove proizvodne kapacitete, prenose Nezavisne.
Evropske zemlje ubrzano nastoje da smanje zavisnost od uvoznih energenata, posebno nakon poremećaja na svjetskom tržištu izazvanih ratom u Ukrajini i krizom na Bliskom istoku. Nedostatak vlastitih rezervi fosilnih goriva dodatno podstiče ulaganja u energiju sunca, vjetra i vode.
Međutim, prelazak na obnovljive izvore zahtijeva i izgradnju dalekovoda koji će povezati različite evropske regione. Cilj je omogućiti da se električna energija proizvedena u područjima bogatim suncem, vjetrom ili hidroenergetskim potencijalom prenosi tamo gdje je najpotrebnija.
Za stabilnost takvog sistema i dalje su neophodne elektrane koje mogu obezbijediti pouzdanu proizvodnju bez obzira na vremenske uslove, uključujući nuklearna, gasna i postojeća termoenergetska postrojenja.
Dugoročna evropska strategija predviđa postepeno napuštanje proizvodnje električne energije iz uglja do 2050. godine i stvaranje međusobno povezanog energetskog sistema koji bi trebalo da smanji zavisnost od uvoza.
U taj proces uključene su i zemlje zapadnog Balkana, koje su kroz Energetsku zajednicu preuzele obaveze usklađivanja sa evropskim energetskim pravilima.
Ipak, Bosna i Hercegovina suočava se sa ozbiljnim zastojima. Jedan od primjera je hidroenergetski projekat „Buk Bijela“, čija se realizacija odgađa gotovo dvije decenije, uprkos njegovom značaju za povećanje proizvodnje električne energije u Republici Srpskoj i Srbiji.
Slične prepreke pratile su i projekat Južne gasne interkonekcije, za koji je Evropska unija ranije pokazala spremnost da obezbijedi finansijsku podršku.
Među najvažnijim otvorenim pitanjima nalaze se nadležnosti za donošenje propisa u oblasti gasa, upravljanje energetskim projektima i pitanje državne
