Evropski revizori otkrili propuste na Koridoru Vc: Milion evra za pošumljavanje, računi za samo 35.000

Evropski revizorski sud utvrdio je ozbiljne propuste u pripremi, finansiranju i nadzoru infrastrukturnih projekata na zapadnom Balkanu, a među najznačajnijim primjerima naveden je i Koridor Vc u BiH, čija izgradnja, prema ocjeni revizora, neće biti završena do 2030. godine.

Problemi se odnose na kašnjenja u realizaciji, odobravanje grantova mimo propisanih uslova i nedovoljnu kontrolu trošenja novca, dok odgovornost nije samo na domaćim institucijama već i na Evropskoj komisiji, koja je podržavala projekte bez potpune provjere njihove spremnosti, pišu Nezavisne.

Posebnu pažnju privukao je slučaj pošumljavanja terena na jednoj od dionica autoputa. U dokumentaciji projekta navedeno je da je za sadnju i obnovu vegetacije izdvojeno 1,05 miliona evra, ali su revizori tokom obilaska utvrdili da na lokaciji nema vidljivih tragova pošumljavanja.

„Dobili smo račune u iznosu od svega 35.000 evra, što je oko tri odsto budžeta od 1,05 miliona evra“, navedeno je u izvještaju Evropskog revizorskog suda.

Preostali novac, prema objašnjenju nosioca projekta, iskorišten je za finansiranje mreža za stabilizaciju kosina. Revizori su, međutim, ukazali i na naknadnu sadnju drveća na veoma maloj površini, uz male izglede da posađena vegetacija opstane.

Izvještaj ukazuje i na probleme u dodjeli bespovratnih sredstava. U jednom slučaju grant je odobren iako je za konkretnu dionicu već bilo obezbijeđeno cjelokupno kreditno finansiranje. Nakon odobravanja granta, banka koja je trebalo da finansira projekat povukla je dio sredstava.

Takva praksa nije u skladu sa pravilima koja predviđaju da grantovi pomognu projektima za koje nije moguće obezbijediti kompletno finansiranje putem kredita. Revizori nisu precizirali o kojim dionicama je riječ, pa se njihova konkretna identifikacija ne može pouzdano utvrditi samo na osnovu izvještaja.

Kritike su upućene i Evropskoj komisiji zbog oslanjanja na informacije domaćih partnera i nedovoljno rigoroznog finansijskog nadzora. Prema nalazima revizora, nedostaci u praćenju i izvještavanju ograničili su mogućnost pravovremenog reagovanja na kašnjenja, rizike tokom realizacije i probleme u održivosti projekata.

Evropska komisija je, prema izvještaju, podržavala i projekte koji nisu bili dovoljno pripremljeni za realizaciju, dok delegacije EU u zemljama regiona nisu uvijek raspolagale svim tehničkim informacijama o projektima.

Nalazi se odnose na projekte finansirane kroz Investicioni okvir za zapadni Balkan od 2016. godine. Izvještaj ukazuje na sistemske slabosti u pripremi i kontroli investicija, ali sam po sebi ne predstavlja dokaz da je u konkretnim slučajevima počinjeno krivično djelo.

Za BiH, kašnjenje na Koridoru Vc znači da se završetak jednog od najvažnijih saobraćajnih projekata u zemlji ponovo udaljava, dok revizorski nalazi otvaraju pitanja o načinu upravljanja javnim novcem, kvalitetu pripreme projekata i odgovornosti institucija koje odobravaju i nadziru njihovo finansiranje.