Fon der Lajen danas predlaže Evropsko bezbjednosno vijeće sa Ukrajinom, Britanijom i Kanadom
Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen danas, 16. septembra, pred poslanicima u Strazburu treba da iznese godišnji govor o stanju Unije u kojem najavljuje osnivanje Evropskog bezbjednosnog vijeća. U tom formatu, pored 27 članica EU, sjedili bi i lideri Ukrajine, Velike Britanije, Norveške, Kanade i drugih partnerskih država.
Cilj je brža koordinacija odgovora na sve ozbiljnije bezbjednosne prijetnje. Prema nacrtu govora u koji je Euractiv imao uvid, mehanizam bi omogućio da Evropa reaguje bez odlaganja. „S obzirom na prirodu i razmjere rizika, ovo je sada još hitnije. Zato ćemo iznijeti naše ideje kako bi Evropsko bezbjednosno vijeće postalo stvarnost“, stoji u nacrtu.
Ideja nije nova. Ranije se javljala kao francusko-njemačka inicijativa, a nakon početka rata u Ukrajini ponovo je dobila na težini. Evropski komesar za odbranu Andrijus Kubilijus više puta se zalagao za takvo tijelo. Kako piše Nezavisne, ostaje nepoznato kako će na prijedlog reagovati NATO i njegovi ključni saveznici.
Drugi stub plana je poseban evropski bezbjednosni protokol oblikovan po uzoru na član 4 Sjevernoatlantskog ugovora. Taj član omogućava članicama NATO-a da zatraže konsultacije kada smatraju da su ugroženi njihov teritorijalni integritet, politička nezavisnost ili bezbjednost. Isti princip sada bi važio i unutar EU. „Jačamo naš rad s NATO-om. Ali naša doktrina, naše institucije i naše donošenje odluka nisu držali korak s novom stvarnošću“, navodi se u nacrtu.
Posebno mjesto zauzima Kanada. U prisustvu premijera Marka Karnija fon der Lajen treba da predstavi ideju „Saveza za budućnost“ kojim bi se odnosi EU i Kanade dodatno produbili. „Želimo odnos s Kanadom podići na najviši mogući nivo“, piše u nacrtu. Saradnja s Kanadom i Velikom Britanijom trebalo bi da se proširi i na bezbjednost vještačke inteligencije.
