Forenzičar preispituje okolnosti Epštajnove smrti, rezultati stižu u novembru

Nova forenzička analiza smrti Džefrija Epštajna, američkog finansijera koji je 2019. godine pronađen mrtav u zatvorskoj ćeliji, trebalo bi da bude predstavljena 16. novembra u Londonu. Stručnjak za sudsku medicinu Majkl Friman pregledao je kompletnu dokumentaciju obdukcije i najavio da će javno iznijeti nalaze koji bi mogli da otvore nova pitanja o okolnostima smrti, iako zvanični zaključak američkih vlasti za sada ostaje nepromijenjen.

Prema pisanju BL Portala, pozivajući se na CBS News, britanski Tajms i Indeks, Friman je dokumentaciju dobio od Epštajnovog brata Marka. Planirano je da analiza bude predstavljena na Univerzitetskom koledžu u Londonu, a da prateći materijali istog dana budu dostupni javnosti.

Među okolnostima koje je stručnjak izdvojio nalaze se nedostatak fotografija tijela na mjestu pronalaska, činjenica da omča navodno korišćena pri vješanju nije sačuvana radi ispitivanja, kao i to da zatvorski čuvar koji je tvrdio da je vidio tijelo nije razgovarao sa istražiteljima dvije godine. Friman smatra da ove okolnosti, zajedno sa nalazima obdukcije, zaslužuju dodatnu stručnu analizu.

Poseban dio njegovog rada odnosi se na biomehaničko ispitivanje povreda vrata, odnosno procjenu da li se one mogu objasniti mehanizmom vješanja opisanim u zvaničnoj dokumentaciji. Konačni rezultati još nisu predstavljeni, pa zasad nije moguće procijeniti da li će analiza ponuditi dokaze koji bi promijenili dosadašnje razumijevanje slučaja.

Mark Epštajn godinama osporava zaključak da je njegov brat izvršio samoubistvo. U razgovoru za CBS News 2. oktobra rekao je da je nova analiza sprovedena naučnim pristupom i da bi mogla opravdati dodatno preispitivanje slučaja. Ipak, njegovo uvjerenje samo po sebi ne predstavlja dokaz da je zvanični nalaz pogrešan.

Majkl Friman je stručnjak za sudsku medicinu i epidemiologiju, nekadašnji profesor i rukovodilac katedre, a povezan je sa Univerzitetom u Mastrihtu i Univerzitetom za zdravlje i nauku Oregona. Prema podacima Univerzitetskog koledža u Londonu, učestvovao je u više od 2.000 sudskih postupaka kao vještak. Njegovo profesionalno iskustvo daje značaj najavljenom istraživanju, ali ne znači unaprijed da će zaključci biti potvrđeni.

Epštajn je pronađen mrtav 10. avgusta 2019. godine u federalnom zatvoru na Menhetnu, gdje je čekao suđenje zbog optužbi za seksualno iskorišćavanje i trgovinu maloljetnicama. Kancelarija glavnog medicinskog istražitelja Njujorka utvrdila je da je riječ o samoubistvu vješanjem.

Istraga američkog Ministarstva pravde, objavljena 2023. godine, dokumentovala je ozbiljne propuste zatvorskog osoblja, uključujući izostanak propisanih obilazaka, probleme sa nadzornim kamerama i falsifikovanje dijela evidencije. Epštajnu nije bio obezbijeđen cimer, iako je to preporučeno nakon ranijeg incidenta. Uprkos utvrđenim propustima, istraga nije pronašla dokaze koji bi osporili zaključak FBI-ja da njegova smrt nije posljedica krivičnog djela.

Sumnje u način smrti postojale su i ranije. Forenzički patolog Majkl Bejden, kojeg je angažovao Epštajnov brat, još 2019. godine ukazao je na povrede vrata za koje je smatrao da bi mogle više odgovarati davljenju nego vješanju. Međutim, same povrede nisu dovoljne da se utvrdi da je riječ o ubistvu, a ljekar koji je obavio obdukciju ocijenio je da su nalazi u skladu sa samoubistvom vješanjem.

Američke vlasti zasad nisu promijenile zvaničnu klasifikaciju Epštajnove smrti niti su, prema dostupnim informacijama, pokrenule novu krivičnu istragu zbog Frimanovog rada. Objavljivanje dokumentacije 16. novembra trebalo bi da omogući i drugim stručnjacima da pregledaju materijale i uporede ih sa novom analizom.

Do tada, mogućnost da će novo istraživanje promijeniti zvanični zaključak ostaje otvoreno pitanje, a ne potvrđena činjenica.