Gdje su američke trupe u Evropi: Balkanske baze u fokusu nakon eskalacije na Bliskom istoku

Iran se našao u središtu otvorenog vojnog sukoba nakon napada Izraela i Sjedinjenih Američkih Država, a sve je više upozorenja da bi posljedice tog konflikta mogle zahvatiti i Evropu. Napad dronom na britansku vojnu bazu na Kipru, kao i balistički projektili ispaljeni prema Turskoj, pokazali su da vojni objekti zapadnih država više nisu potpuno sigurni ni daleko od glavnih linija fronta.

U trenutku dok se kriza na Bliskom istoku rapidno produbljuje, nameću se ključna pitanja: gdje su raspoređene američke snage u Evropi, koje baze postoje na Balkanu i da li bi one mogle postati potencijalne mete iranskih raketa.

Rat u Iranu i strah od širenja sukoba

Iran je 28. februara bio meta velike vojne operacije Izraela i Sjedinjenih Američkih Država, koju je američka strana nazvala „Epski bes“. Sukob se potom proširio na širi region Bliskog istoka, nakon što je Teheran pokrenuo napade na američke vojne objekte i diplomatske misije u znak odmazde.

Zbog toga se sve češće postavlja pitanje da li bi američke vojne instalacije u Evropi mogle postati sljedeća meta eventualnih iranskih napada.

Sjedinjene Američke Države već decenijama imaju snažno vojno prisustvo na evropskom kontinentu. Procjenjuje se da je oko 70.000 američkih vojnika raspoređeno širom Evrope, a više od polovine njih nalazi se u Njemačkoj. Ipak, posljednjih godina težište vojnog rasporeda sve više se pomjera prema istoku i jugoistoku kontinenta, pa Balkan dobija sve veći strateški značaj.

Američke baze na Balkanu

Iako je Njemačka i dalje centralno uporište američke vojske u Evropi, vojna infrastruktura na Balkanu i u istočnom Mediteranu ima veliku operativnu važnost.

Kosovo – Bondstil:
Najveća američka baza na Balkanu nalazi se kod Uroševca i predstavlja glavno sjedište KFOR-a za sektor Istok. Kompleks se prostire na oko 955 hektara i može da primi približno 7.000 vojnika. Baza funkcioniše kao samostalan kompleks sa bolnicom, helikopterskim aerodromom i razvijenim logističkim sistemom.

Grčka – Suda, Larisa i Aleksandropolis:
Pomorsko-vazduhoplovna baza Suda na Kritu smatra se jednim od najvažnijih američkih centara u istočnom Mediteranu. Pored nje, SAD koriste i bazu Larisa, iz koje operišu izviđački dronovi MQ-9, zatim bazu Stefanovikio, kao i luku Aleksandropolis koja je postala ključno logističko čvorište za transport vojne opreme prema istočnom krilu NATO-a. Analitičari navode da bi Grčka mogla biti među osjetljivijim tačkama zbog svoje strateške pozicije.

Rumunija:
U Deveselu je instaliran sistem protivraketne odbrane „Aegis Ashore“, čija je namjena zaštita Evrope od balističkih projektila. Ovaj štit je dio šireg američkog sistema koji uključuje i sličnu bazu u Poljskoj. Važan vojni objekat u Rumuniji je i vazduhoplovna baza Mihail Kogalničanu.

Bugarska:
Američke snage koriste logistički centar Ajtos, vazduhoplovnu bazu Bezmer i vojni poligon Novo Selo, koji služe za obuku i raspoređivanje snaga NATO-a u regionu.

Gdje su američke baze u ostatku Evrope

Pored Balkana, ključne američke vojne instalacije nalaze se i u nekoliko zapadnoevropskih zemalja.

Njemačka – centralno uporište:
Njemačka je domaćin najvećeg broja američkih vojnika u Evropi, sa oko 38.000 pripadnika oružanih snaga SAD. U Štutgartu se nalazi sjedište Evropske komande američke vojske (EUCOM), koja koordinira operacije u više od 50 država. Tu je i poznata vazduhoplovna baza Ramštajn, kao i veliki vojni kompleks u Bavarskoj kod Grafenvera.

Italija:
Italija ima više od 12.000 američkih vojnika. U Napulju je smješteno komandno sjedište američkih pomorskih snaga za Evropu i Afriku, kao i baza Šeste flote. Među važnim vazduhoplovnim instalacijama izdvajaju se baze Avijano i Sigonela na Siciliji.

Velika Britanija:
Na teritoriji Ujedinjenog Kraljevstva nalazi se oko 9.000 američkih vojnika. Strateški značajne baze uključuju RAF Lejkenhit, RAF Majldenhol i RAF Ferford, koje se koriste za raspoređivanje naprednih borbenih aviona, uključujući i F-22 „Raptor“.

Poljska:
Zbog rastućih tenzija sa Rusijom, Poljska ima sve važniju ulogu u američkoj vojnoj strategiji. U Poznanju se nalazi štab rotacionih snaga u okviru misije „Atlantic Resolve“. U bazi Redžikovo raspoređen je i protivraketni sistem „Aegis Ashore“.

Španija:
Pomorska baza Rota predstavlja jedno od ključnih sidrišta američke mornarice u Evropi. U njoj su stacionirani razarači opremljeni sistemom „Aegis“, koji su dio šireg evropskog protivraketnog štita.

Turska:
Turska je domaćin za oko 1.600 američkih vojnika. Najpoznatiji objekti su vazduhoplovna baza Indžirlik, gdje se nalazi strateško naoružanje, i radarska stanica Kurečik.

Manje logističke baze ili pomoćni vojni objekti SAD postoje i u Belgiji, Holandiji, Španiji i Portugalu.