Izum automehaničara koji olakšava porođaj stigao u evropske bolnice (VIDEO)
Inspirisan jednostavnim trikom za vađenje čepa iz boce vina, argentinski automehaničar osmislio je uređaj koji bi mogao da promijeni način na koji se obavljaju komplikovani porođaji.
Njegov izum već se koristi u evropskim bolnicama i smatra se prvom velikom inovacijom u ovoj oblasti nakon više od pola vijeka.
Naime, jedne avgustovske noći 2006. godine Horhe Odon probudio se sa idejom koja mu je pala na pamet u snu.
Nije mu to bilo prvi put, ali ovoga puta bilo je drugačije. Ideja se nije odnosila na probleme sa upravljačkim sistemom i kočnicama automobila, sa kojima se svakodnevno susretao u svojoj radionici u Buenos Airesu.
View this post on Instagram
„Slušaj, mislim da bi ovo moglo da olakša porođaj“, rekao je svojoj supruzi, prisjeća se Horhe u razgovoru za BBC News Mundo, prenosi Index.hr.
Dvije decenije kasnije njegova ideja pretvorila se u uređaj koji olakšava vaginalne porođaje i smanjuje rizik od povreda novorođenčadi i majki, koje se mogu javiti pri primjeni forcepsa ili vakuumskog ekstraktora, metoda koje se i dalje koriste širom svijeta.
Nakon što je u Argentini testiran na 48 porođaja, uređaj nazvan OdonAssist, u čast svog izumitelja, već se koristi u 40 bolnica u pet evropskih zemalja. Prema podacima zdravstvenih vlasti Ujedinjenog Kraljevstva i kompanije koja ga proizvodi, pomogao je pri rođenju više od 300 beba.
Kako funkcioniše „nježna alternativa“
OdonAssist je uređaj na naduvavanje osmišljen za pomoć pri vaginalnom porođaju kada dođe do zastoja u drugoj fazi porođaja. Funkcioniše kao „nježnija alternativa tradicionalnom metalnom forcepsu ili vakuumskim ekstraktorima“, navodi se na internet stranici kompanije MNHI (Innovations in Maternal and Child Health), koja ga proizvodi.
„Funkcioniše pomoću mekane vazdušne komore koja se postavlja oko bebine glave“, objasnila je britanska doktorka Emili Houton za BBC-jev program Women's Hour.
Nakon naduvavanja uređaj obuhvata bebinu glavu i omogućava nježno i kontrolisano izvlačenje koje pomaže tokom porođaja, navodi MNHI. Medicinsko osoblje koristi ga za vođenje djeteta kroz porođajni kanal pomoću ručki koje omogućavaju bolju kontrolu postupka. Kada bebina glava izađe, uređaj se uklanja kako bi novorođenče moglo normalno da udahne.
Ela Radford, jedna od Britanki koja je rodila sina uz pomoć ovog uređaja, podijelila je svoje iskustvo.
„Nakon dugog i iscrpljujućeg porođaja dobila sam epiduralnu anesteziju i gotovo ništa nisam osjećala. Da imam priliku, bez oklijevanja bih ponovo zatražila ovaj uređaj“, rekla je.
Slučajni izum nadahnut trikom sa bocom vina
Odon priznaje da njegov izum nije nastao iz lične zabrinutosti zbog rizika koje porođaj nosi. Ipak, ti rizici su stvarni. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije (WHO), tokom 2023. godine oko 260.000 žena širom svijeta umrlo je tokom porođaja ili zbog komplikacija povezanih sa porođajem, odnosno jedna svake dvije minute. Istovremeno je oko milion beba umrlo u prva 24 časa života.
„Sve je počelo sa trikom koji je jedan zaposleni u mojoj radionici pokazivao drugom, pokušavajući da izvadi čep iz boce. Pomislio sam da će morati da razbije bocu“, ispričao je Odon za BBC.
„Ali uzeo je kesu, stavio je u bocu, naduvao je, povukao i izvukao čep. Impresionirao me taj princip.“
Kako je tu ideju povezao sa porođajem? Odon to pripisuje providnosti jer priznaje da nije postojala nikakva direktna poveznica. Ubrzo je svoju zamisao predstavio ljekarima, a ona je na kraju stigla do doktora Marija Merijaldija, tadašnjeg rukovodioca Odjeljenja za reproduktivno zdravlje WHO-a.
Manji rizik za majku i bebu
„Kada sam vidio prototip, impresionirali su me njegova jednostavnost i bezbjednost“, rekao je dr Merijaldi, danas glavni medicinski direktor kompanije MNHI.
„Lako se koristi, što znači da ga mogu primjenjivati i ljekari i babice. To je posebno važno u područjima sa slabije razvijenim zdravstvenim sistemom.“
Tradicionalne metode, iako spasavaju živote, nose određene rizike. U Kanadi se, na primjer, teška neonatalna trauma javlja u jednom od 105 porođaja uz primjenu forcepsa. Majke takođe mogu pretrpjeti povrede, uključujući vaginalne i rektalne razderotine.
S druge strane, kliničke studije sprovedene u Velikoj Britaniji (ASSIST i ASSIST II) i Francuskoj pokazale su bezbjednost i efikasnost uređaja OdonAssist. U francuskoj studiji stopa uspješnosti potpomognutog porođaja iznosila je 88,5 odsto, bez ozbiljnih nuspojava kod majki i beba.
„Do sada su sve bebe rođene uz pomoć ovog uređaja bile bez modrica, hematoma i drugih povreda koje se ponekad mogu javiti pri primjeni postojećih metoda“, dodao je Merijaldi.
Uređaj košta 290 evra
U proljeće 2025. godine OdonAssist dobio je CE Kitemark sertifikat, koji potvrđuje njegovu bezbjednost za upotrebu u bolnicama širom Evrope. Ipak, za razliku od forcepsa, uređaj nije predviđen za višekratnu upotrebu.
„Namijenjen je jednokratnoj upotrebi jer se steriliše gama-zračenjem“, objasnio je Merijaldi. Svaki uređaj košta oko 290 evra.
