Kina i Rusija jačaju nezapadni blok, lideri se okupljaju u Biškeku
Lideri Kine, Rusije i Indije ove sedmice okupljaju se u Biškeku na samitu Šangajske organizacije za saradnju, foruma koji se predstavlja kao protivteža američkom globalnom uticaju.
Kineski predsjednik Si Đinping, ruski predsjednik Vladimir Putin i indijski premijer Narendra Modi trebalo bi da učestvuju na skupu u glavnom gradu Kirgistana. Na marginama samita planiran je niz bilateralnih sastanaka, uključujući susret Putina i Sija u ponedjeljak, te razgovore ruskog lidera sa iranskim predsjednikom Masudom Pezeškijanom u utorak, na dan zvaničnih sjednica Šangajske organizacije za saradnju.
Rusija, četiri i po godine nakon početka potpune invazije na Ukrajinu, i Iran, šest mjeseci nakon početka rata sa Sjedinjenim Američkim Državama i Izraelom, vide samit kao važnu platformu za jačanje odnosa sa nezapadnim partnerima.
Šangajsku organizaciju za saradnju su 2001. godine osnovale Kina, Rusija i četiri države Centralne Azije kao bezbjednosni forum, a organizacija je od tada rasla po broju članica i uticaju, iako su njeni ciljevi i programi i dalje nejasni.
Danas Šangajska organizacija za saradnju okuplja deset država – Rusiju, Kinu, Indiju, Iran, Pakistan, Bjelorusiju, Kazahstan, Kirgistan, Tadžikistan i Uzbekistan – dok mnoge druge zemlje imaju status „partnera za dijalog“.
Kina i Rusija organizaciju predstavljaju kao alternativu zapadno orijentisanim grupama poput G7, a Peking posljednjih godina nastoji da proširi njen domet obećavajući razvojnu i finansijsku pomoć.
Ipak, analitičari upozoravaju da Šangajska organizacija za saradnju nije jedinstven politički ni vojni blok, jer članice imaju ozbiljna neslaganja i različite interese.
Za Indiju bi samit mogao imati više simbolički i strateški nego suštinski značaj, posebno zato što su Kina i Pakistan, obje članice organizacije, njeni regionalni rivali.
Turska, koja u Šangajskoj organizaciji za saradnju ima status partnera, takođe pokušava da iskoristi platformu za jačanje svoje pozicije u regionu.
Predsjednik Redžep Tajip Erdogan više puta je poručio da želi da njegova zemlja postane stalna članica organizacije, dok Ankara paralelno nastoji da zadrži veze sa Zapadom kroz NATO i trgovinske odnose sa Evropskom unijom.
