Kontroverzni projekti koji su obilježili Banjaluku
U Banjaluci se već godinama ponavlja isti obrazac kada je riječ o velikim infrastrukturnim projektima – sve počinje ambiciozno i uz velika obećanja, a završava kašnjenjima, nejasnoćama ili potpunim zastojem. Od svečanih polaganja kamena temeljca, preko započetih pa obustavljenih radova, do nenamjenskog trošenja novca – nekoliko projekata posebno je izazvalo pažnju javnosti.
Zajedničko im je da ih prati nedostatak transparentnosti, ali i konstantni politički sukobi između gradonačelnika Draška Stanivukovića i skupštinske većine predvođene SNSD-om, uz uključenost republičkog nivoa vlasti.
Most u naselju Česma, čija je izgradnja trajala više od decenije, konačno je otvoren za saobraćaj. Ipak, euforija povodom završetka brzo je splasnula. Već prve večeri most je ostao bez rasvjete, što je otvorilo pitanje da li je objekat uopšte tehnički završen i ima li potrebne dozvole. Sam čin otvaranja dodatno je obilježen političkim prepucavanjima o tome ko zaslužuje zasluge za projekat.
Za razliku od mosta u Česmi, onaj u naselju Dolac i dalje postoji samo u planovima. O ovom projektu govori se još od 2020. godine, a kroz različite budžetske stavke i kreditna zaduženja pominju se milioni maraka. Prema tvrdnjama iz SNSD-a, do sada je obezbijeđeno oko 14 miliona KM, dok je realizacija minimalna.
Dio tog novca, kako je ranije navedeno, preusmjeren je na izgradnju kružnog toka u centru grada, kod Kastela. Problem je što je ovaj projekat izveden bez odgovarajuće dokumentacije, pa se naknadno pokušava legalizovati kroz odluke Skupštine grada. Dodatnu kontroverzu izaziva činjenica da je kružni tok formalno predstavljen kao dio uređenja mosta koji još ne postoji.
U njegovom središtu nalazi se spomenik kralju Tvrtku Kotromaniću, što cijeloj situaciji daje i simboličnu dimenziju. Uz to, izgradnja je realizovana na lokaciji za koju se pretpostavlja da ima arheološki značaj.
Velike polemike prate i izgradnju novog hotela Palas na Trgu Krajine. Projekat je predstavljen kao moderan objekat sa više desetina spratova, ali radovi godinama ne napreduju značajno. Umjesto najavljenog hotela, na toj lokaciji dugo je bila otvorena građevinska jama.
Iako je investitor privatna kompanija, gradske vlasti su kroz izmjene regulacionih planova omogućile realizaciju projekta, što je otvorilo širu raspravu o urbanističkom razvoju grada. Posebno pitanje odnosi se na vlasništvo nad zemljištem, koje je ranije pripadalo Islamskoj zajednici i predmet je potencijalnog restitucijskog postupka.
Jedan od najskupljih projekata u novije vrijeme je teniski kompleks izgrađen za turnir „Srpska open“. Procjene govore da je za ovaj poduhvat izdvojeno oko 55 miliona KM, uz značajan doprinos grada kroz infrastrukturu i zemljište.
Nakon održanog turnira, kompleks je ostao bez jasne namjene, a dio objekata danas je zapušten. Javnost nikada nije dobila precizan uvid u ukupne troškove niti u način upravljanja ovim prostorom.
Ovi projekti često se navode kao primjer političkih kompromisa i saradnje između različitih nivoa vlasti, ali i kao pokazatelj slabosti sistema u kojem nedostaje odgovornost za javni novac.
Na kraju, bez obzira na političke sukobe i međusobne optužbe, najveći teret ovakvih projekata snose građani, koji ih finansiraju, a čiji su rezultati često daleko ispod očekivanja.
