Meksiko u haosu nakon ubistva El Menča
Meksiko je uronio u nezapamćen haos nakon što su meksičke bezbjednosne snage u nedjelju, 22. februara, ubile vođu moćnog kartela Halisko Nueva Henerasion Nemesija Rubena Osegueru Servantesa, u podzemlju poznatog kao „El Menčo“.
Njegova smrt predstavlja težak udarac za najmoćniji meksički narko-kartel, ali je istovremeno gurnula velike dijelove zemlje u talas nasilja i blokada. Kao odgovor na ubistvo lidera, pripadnici kartela pokrenuli su snažan talas napada širom zemlje.
Više od 250 saobraćajnica u 20 meksičkih saveznih država blokirano je zapaljenim vozilima. Vlasti u državama Halisko, Mičoakan i Guanahuato prijavile su najmanje 14 poginulih, uključujući sedam pripadnika Nacionalne garde. Nastava u školama otkazana je u nekoliko država.
Gvadalahara, glavni grad države Halisko i jedan od gradova domaćina predstojećeg Svjetskog prvenstva, pretvorena je u „grad duhova“, sa zatvorenim prodavnicama i preporukom građanima da ostanu u svojim domovima.
U popularnom ljetovalištu Puerto Valjarta, oblaci sivog dima nadvili su se nad hotelima, dok su turisti ostali bez mogućnosti prevoza do aerodroma. Američka ambasada izdala je hitno upozorenje svojim državljanima u više meksičkih država da potraže sigurno sklonište.
Prema izvještajima meksičkog Ministarstva odbrane, akcija hapšenja izvedena je na zapadu zemlje. Pripadnici vojske tokom operacije našli su se pod snažnom vatrom, a u razmjeni pucnjave ubijena su četiri člana kartela, dok su tri teško ranjena i kasnije podlegla povredama.
Među njima je bio i sam El Menčo, koji je, prema prvim izvještajima, preminuo tokom helikopterskog transporta u Meksiko Siti. Zaplijenjena su oklopna vozila i teško naoružanje, uključujući raketne bacače sposobne za obaranje letjelica.
Operacija je izvedena uz obavještajnu podršku zajedničke američko-meksičke operativne grupe, pod pritiskom administracije američkog predsjednika Donalda Trampa da se meksičke vlasti odlučnije obračunaju sa kartelima. Meksička predsjednica Klaudija Šejnbaum čestitala je bezbjednosnim snagama, ali je pozvala naciju da „ostane informisana i smirena“, dodajući da se u većem dijelu zemlje aktivnosti odvijaju normalno.
Nemesio Oseguera Servantes, bivši policajac, bio je jedan od najtraženijih bjegunaca na svijetu. Američka vlada nudila je nagradu do 15 miliona dolara za informacije koje bi dovele do njegovog hapšenja.
Pod njegovim vođstvom, kartel Halisko Nueva Henerasion prerastao je u jednu od najmoćnijih kriminalnih organizacija. Grupa je započela kao udruženje uzgajivača avokada, a potom izrasla u imperiju odgovornu za trećinu droge koja ulazi u Sjedinjene Američke Države, preuzevši primat od kartela Sinaloa.
Kartel je postao poznat po ekstremnoj brutalnosti i upotrebi savremenih tehnologija, uključujući dronove naoružane eksplozivom. El Menčo je izgradio privatnu vojsku od više od 7.000 ljudi i uspostavio trgovinu fentanilom, kokainom, heroinom i metamfetaminom na gotovo svim kontinentima.
Iako ubistvo 59-godišnjeg El Menča predstavlja veliki uspjeh za bezbjednosne snage, američki i meksički zvaničnici upozoravaju da hijerarhija kartela omogućava njegov dalji opstanak. Ostaje da se vidi koliko će ovaj udarac dugoročno uticati na protok droge prema Sjedinjenim Američkim Državama.
