Moskva postavila nove uslove: NATO da se povuče iz istočne Evrope
Rusija je tokom zatvorenih pregovora u Abu Dabiju američkim predstavnicima dostavila dokument u kojem ponavlja zahtjev da se vojne snage i infrastruktura NATO-a povuku na položaje iz 1997. godine, odnosno prije velikog širenja Alijanse na centralnu i istočnu Evropu.
Prema pisanju „Njujork tajmsa“, koji se poziva na dva izvora upoznata sa razgovorima, riječ je o nezvaničnom diplomatskom dokumentu od 10. novembra 2026. godine, čiju su autentičnost potvrdili sagovornici američkog lista.
Dokument pokazuje da ruski predsjednik Vladimir Putin nije odustao od ključnih zahtjeva u vezi sa evropskom bezbjednosnom arhitekturom, uprkos višemjesečnim diplomatskim naporima administracije američkog predsjednika Donalda Trampa da se postigne dogovor o okončanju rata u Ukrajini.
Kako prenose Nezavisne, Moskva traži povlačenje NATO trupa i vojne infrastrukture iz zemalja koje su postale članice Alijanse nakon 1997. godine. To bi obuhvatilo i Poljsku, Estoniju, Letoniju i Litvaniju, ali i Hrvatsku, Sjevernu Makedoniju, Albaniju, Bugarsku i Crnu Goru.
Moskva traži i povlačenje nuklearnog oružja
Ruski zahtjevi ne odnose se samo na povlačenje vojnih snaga. Moskva ponavlja i zahtjev da NATO odustane od svakog budućeg proširenja, uključujući mogućnost članstva Ukrajine.
Takođe, Rusija traži obustavljanje vojnih aktivnosti NATO-a na prostoru Ukrajine, istočne Evrope, južnog Kavkaza i centralne Azije.
Dokument predviđa i povlačenje američkog nuklearnog oružja iz Evrope, dok bi Francuska i Velika Britanija trebalo da se obavežu da svoje nuklearne arsenale neće koristiti u odbrani drugih evropskih država.
Kada je riječ o Ukrajini, Moskva zahtijeva potpuni prekid isporuka zapadnog naoružanja i vojne opreme. Članstvo Kijeva u Evropskoj uniji Rusija bi prihvatila samo pod uslovom da Ukrajina ne učestvuje u zajedničkoj odbrambenoj politici Unije.
Amerikanci traže da se Moskva okrene budućnosti
Prema pisanju „Njujork tajmsa“, američki predstavnici poručili su ruskoj strani da su se okolnosti od 2021. godine značajno promijenile i pozvali Moskvu da se usredsredi na budućnost i preduzme konkretne korake za smanjenje napetosti.
U razgovorima su učestvovali američki izaslanici Džared Kušner i Stiv Vitkof, kojima su, prema navodima lista, ponuđeni i određeni ekonomski podsticaji za Rusiju.
Nakon pregovora u Abu Dabiju, Kušner i Vitkof otputovali su u Moskvu na sastanak sa Putinom. Očekuje se da će ruski bezbjednosni zahtjevi biti jedna od tema najavljenog susreta Donalda Trampa, Vladimira Putina i kineskog predsjednika Si Đinpinga, koji bi 19. novembra trebalo da bude održan u kineskom Šenženu.
Ukrajina odbacila prijedlog za Donbas
Istovremeno, Ukrajina je odbacila američki prijedlog o promjeni administrativnih granica Donjecke i Luganske oblasti, kojim bi Rusiji bilo omogućeno da proglasi kontrolu nad cijelim Donbasom bez osvajanja preostalih gradova koji su i dalje pod ukrajinskom kontrolom.
Prijedlog su iznijeli Trampovi izaslanici, a podrazumijevao je prilagođavanje granica dvije oblasti trenutnoj teritorijalnoj podjeli duž linije fronta.
Na taj način Moskva bi mogla proglasiti da je ostvarila cilj zauzimanja cijelog Donbasa, iako bi ukrajinske snage zadržale kontrolu nad pojedinim gradovima.
Kijev je, međutim, odbacio takvu mogućnost.
„Ukrajinska delegacija nikada nije razgovarala o bilo kakvim ustupcima na bilo kojoj teritoriji koju Rusija okupira. Ukrajina to nikada neće priznati, ni de fakto ni de jure. To je oduvijek bio naš stav za pregovaračkim stolom“, rekao je ranije ukrajinski izvor za britanski „Telegraf“.
Ruski zahtjevi tako ostaju jedna od najvećih prepreka pregovorima, posebno zbog insistiranja Moskve na promjeni bezbjednosnog poretka u Evropi i ograničavanju vojnog prisustva NATO-a u istočnom dijelu kontinenta.
