Podaci Zavoda za statistiku Republike Srpske ne donose optimizam
Prema podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske, izvoz se u prvom kvartalu ove godine u odnosu na isti period prethodne blago smanjio, dok je godišnja inflacija skoro pet odsto, tačnije 4,9 odsto.
Izvoz se za godinu dana blago smanjio
Kako se navodi u ovim podacima, u periodu januar – mart 2026. godine ostvaren je izvoz u vrijednosti od milijardu i 246 miliona KM, što je za 0,3% manje nego u periodu januar – mart 2025. godine, te uvoz u vrijednosti od milijardu i 895 miliona KM, što je za 3,2% više nego u periodu januar – mart 2025. godine.
“Procenat pokrivenosti uvoza izvozom iznosio je 65,8%. U martu 2026. godine ostvaren je izvoz u vrijednosti od 474 miliona KM, što je za 2,3% više nego u martu 2025. godine, te uvoz u vrijednosti od 760 miliona KM, što je za 7,5% više nego u februaru 2025. godine, dok je procenat pokrivenosti uvoza izvozom iznosio 62,4%. U pogledu geografske distribucije robne razmjene Republike Srpske sa inostranstvom, u periodu januar – mart 2026. godine najviše se, od ukupno ostvarenog izvoza, izvozilo u Srbiju, i to u vrijednosti od 235 miliona KM (18,8%) i u Hrvatsku 209 miliona KM (16,8%). U istom periodu najviše se, od ukupno ostvarenog uvoza, uvozilo iz Srbije, i to u vrijednosti od 302 miliona KM (16%) i iz Italije, u vrijednosti od 276 miliona KM (14,6%)”, stoji u ovim podacima Zavoda.
Prosječna neto plata realno rasla 6,2 odsto
Prosječna mjesečna neto plata u Republici Srpskoj koja je isplaćena u martu ove godine na godišnjem nivou nominalno je veća za 11,4 odsto, a realno 6,2 odsto.
Kada je u pitanju inflacija, cijene proizvoda i usluga koje se koriste za ličnu potrošnju u Republici Srpskoj, mjerene indeksom potrošačkih cijena, u martu 2026. godine u odnosu na prethodni mjesec u prosjeku su više za 1,4%, dok su u odnosu na isti mjesec prethodne godine u prosjeku više za 4,9%.
“Od 12 glavnih odjeljaka proizvoda i usluga više cijene zabilježene su u 11, a niže cijene u jednom odjeljku. Najveći godišnji rast cijena u martu 2026. godine zabilježen je u odjeljku stanovanje 10,6%, zatim u odjeljku zdravstvo 9,6%, prevoz 9,1%, zatim rekreacija i kultura 6%. Slijedi odjeljak restorani i hoteli sa povećanjem od 5,9%, zatim odjeljak alkoholna pića i duvan sa višim cijenama od 4,1%. Više cijene od 3,3% zabilježene su u odjeljku ostali proizvodi i usluge, kao i u odjeljku obrazovanje sa istim procentom povećanja od 3,3%. Rast od 2,6% zabilježen je u odjeljku hrana i bezalkoholna pića. Više cijene od 1,3% zabilježene su u odjeljku komunikacije, dok je povećanje od 1,1% zabilježeno u odjeljku namještaj i pokućstvo. Niže cijene u martu 2026. godine, na godišnjem nivou od 1,9%, zabilježene su u odjeljku odjeća i obuća”, objašnjava se u podacima Zavoda za statistiku RS.
Stagnacija izvoza zbog slabljenja tražnje na ključnim tržištima
Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, rekao je za “Nezavisne novine” da se u kontekstu projektovane godišnje inflacije kao dominantan faktor javlja uvezeni rast cijena energenata i sirovina.
“Participacija rasta minimalne zarade nema veliki ponder uticaja zbog niskog učešća u strukturi cijene koštanja. Rast plata više ima redistributivni nego strukturni efekat. Stagnacija izvoza je povezana sa slabljenjem tražnje na ključnim izvoznim tržištima poput Njemačke. Dalja dinamika izvoza će biti opredijeljena ekonomskim oporavkom industrijske proizvodnje u EU, a koja će zavisiti od stabilizacije cijena energenata s obzirom na to da su najznačajniji industrijski sektori EU energetski intenzivne proizvodnje.
