Rusi zauzimaju tri ključna grada
Nakon više od godinu dana iscrpljujućih borbi ruske snage nalaze se pred zauzimanjem tri strateški važna grada na jugu i istoku Ukrajine, piše The New York Times.
Osvajanje Huljajpola, kao i Pokrovska i Mirnohrada, moglo bi Moskvi da obezbedi ključna uporišta za buduće ofanzive i da joj prednost u eventualnim mirovnim pregovorima uz posredovanje SAD-a.
Vojni stručnjaci i nezavisni posmatrači ocenjuju da bi Rusija u narednim nedeljama ili mesecima mogla da dovrši osvajanje ovih područja.
Najveća opasnost za ukrajinske snage trenutno je u jugoistočnoj oblasti Zaporožja. Grad Huljajpole, koji je dugo bio ključna tačka odbrane na tom delu fronta, gotovo je u potpunosti pod ruskom kontrolom, pokazuju mape nezavisnih posmatrača, a potvrđuje kapetan Dmitro Filatov, ukrajinski oficir koji se bori na tom području.
Kapetan Filatov, komandant Prvog zasebnog jurišnog puka, izjavio je prošle nedelje da ukrajinske snage i dalje drže nekoliko zgrada unutar Huljajpola. Međutim, “veći deo grada u potpunosti je pod kontrolom neprijatelja”, rekao je, dodajući da “95 odsto vojnika tamo čine Rusi”.
Huljajpole, grad koji je pre rata imao oko 12.000 stanovnika, bio je jedan od poslednjih urbanih centara pod ukrajinskom kontrolom u regionu, izuzev regionalnog središta – grada Zaporožja. Iza Huljajpola prostiru se otvorena polja, što ukrajinskim snagama ostavlja malo prostora za utvrđivanje i zaustavljanje ruskog napredovanja.
Ruske snage približavaju se i predgrađima Zaporožja, industrijskog centra sa oko 700.000 stanovnika. Prema mapama sa fronta, ruke trupe nalaze se na oko 24 kilometra od južnog ulaza u grad, a dalje napredovanje dovelo bi to područje u domet malih jurišnih dronova.
Iscrpljujuće borbe u Donjecku
Analitičari ruske uspehe u Zaporožju pripisuju slabijoj ukrajinskoj odbrani, budući da Kijev svoje snage koncentriše na odbranu gradova u susednoj Donjeckoj oblasti. No, i tamo su ukrajinske trupe u teškoj situaciji. Ukrajina se fokusirala na odbranu Pokrovska i Mirnohrada, gradova koji su zajedno pre rata imali više od 100.000 stanovnika.
U januarskom izveštaju Centra za strateške i međunarodne studije (CSIS), istraživačkog instituta sa sedištem u Vašingtonu, navodi se da su ruske trupe u ofanzivi na Pokrovsk i Mirnohrad, koja traje godinu i po dana, napredovale u proseku oko 70 metara dnevno. To je sporije od kretanja savezničkih trupa u bici na Somi tokom Prvog svetskog rata. Prema istom izveštaju, Rusija je od početka 2024. godine zauzela manje od 1,5 odsto ukrajinske teritorije.
Dalje rusko napredovanje
Vojni stručnjaci smatraju da bi zauzimanje Pokrovska i Mirnohrada Moskvi dalo odskočnu dasku za napredovanje ka severu i ostvarenje cilja zauzimanja cele Donjecke oblasti, od koje već kontroliše oko tri četvrtine. Glavna meta mogla bi da bude Kostjantinivka, udaljena oko 40 kilometara.
Kostjantinivka je južni ulaz u lanac gradova koji čine poslednji veliki odbrambeni pojas Ukrajine u Donjecku. Njen pad doveo bi gotovo sve gradove severnije u domet ruskih dronova, a Moskva bi dobila pristup ključnoj saobraćajnici koja ih povezuje.
Nakon što su prošle godine delimično opkolile grad, ruske snage su se ove zime počele infiltrirati u njega, a pojačale su i napade dronovima na snabdevne rute. Jedan ukrajinski komandant nedavno je izjavio da je približavanje Kostjantinivki postalo toliko opasno da se većina snabdevnih misija obavlja robotskim vozilima na daljinsko upravljanje.
Ako ruske trupe nastave napredovanje, Ukrajina će se verovatno suočiti sa većim diplomatskim pritiskom, uključujući i od strane američkog predsednika Donalda Trampa, koji je ponovio argument Moskve da bi Ukrajina trebalo da ustupi teritoriju kako bi izbegla dalje borbe. Na sastanku sa ukrajinskim predsednikom Volodimirom Zelenskim u decembru, Tramp je upitao: “Zar vam nije bolje da sada postignete dogovor?”
