SAD pojačavaju pritisak: Muslimansko bratstvo pod lupom, BiH na listi za blokadu useljeničkih viza

Odluka Sjedinjenih Američkih Država da libanski, jordanski i egipatski ogranak Muslimanskog bratstva proglase terorističkim organizacijama ponovo je otvorila pitanje djelovanja ove strukture na Balkanu, posebno u BiH. Dok je ova tema u fokusu javnosti u SAD i Republici Srpskoj, u Federaciji BiH gotovo da ne izaziva reakcije, iako stručnjaci upozoravaju na njenu dugogodišnju prisutnost i politički uticaj.

Prema njihovim ocjenama, Muslimansko bratstvo je ideološki i organizaciono povezano sa političkim Sarajevom, a korijeni te povezanosti sežu još u period prije rata u BiH. Stručnjak za borbu protiv terorizma Dževad Galijašević navodi da je nakon izlaska iz zatvora Alija Izetbegović sa saradnicima uspostavio direktne kontakte sa sjedištem Muslimanskog bratstva u Londonu, uz čiju podršku je formirana Stranka demokratske akcije.

„Malo je poznato da je prva politička aktivnost Alije Izetbegovića nakon izlaska iz zatvora bila upravo slanje delegacije Mladih muslimana u sjedište Muslimanske braće, gdje je dobijena podrška za formiranje političkog krila“, kaže Galijašević.

Blizak saradnik američkog predsjednika Donalda Trampa, Rod Blagojević, smatra da je odluka Stejt departmenta tek početak šireg procesa. On najavljuje da bi i ogranci Muslimanskog bratstva u BiH mogli doći pod lupu američkih institucija, uz mogućnost otvaranja istraga o njihovom dugogodišnjem djelovanju i političkom uticaju.

„Postoje snažni dokazi da su ‘Muslimanska braća’ ovdje aktivna veoma dugo i da su imala direktan uticaj na političke procese“, rekao je Blagojević, podsjećajući na kontakte bošnjačkog političkog vrha sa liderima ove organizacije tokom ratnog perioda.

Galijašević upozorava da se bezbjednosna prijetnja ne završava na ideološkom nivou, već da se ogleda i u ostacima mudžahedinskih jedinica koje su tokom rata dovedene iz zemalja Bliskog istoka. Prema njegovim riječima, komandanti odreda „El Mudžahid“ i danas žive u BiH, gdje nesmetano djeluju i koordiniraju preostalim strukturama.

SAD su, podsjećamo, libanski ogranak Muslimanskog bratstva označile stranom terorističkom organizacijom, dok su egipatski i jordanski ogranci sankcionisani zbog pružanja materijalne podrške Hamasu. Lider libanskog ogranka Muhamad Favzi Takoši proglašen je globalnim teroristom.

U istom bezbjednosnom kontekstu, Stejt department je donio odluku o privremenom zamrzavanju procesa izdavanja useljeničkih viza za državljane 75 zemalja, među kojima je i BiH. Mjera stupa na snagu 21. januara i dio je plana američke administracije za suzbijanje useljavanja osoba koje bi mogle postati socijalni teret.

Tokom trajanja ove pauze zahtjevi za useljeničke vize mogu se podnositi, a intervjui će se obavljati, ali vize neće biti izdavane. Izuzetak su građani sa dvojnim državljanstvom, dok nijedna ranije izdata useljenička viza nije opozvana.

„Mi štitimo poreske obveznike koji poštuju zakon“, poručila je portparolka Bijele kuće Kerolajn Livit.

Bivši šef Predstavništva Republike Srpske u Vašingtonu Obrad Kesić ističe da će nakon 21. januara uslijediti znatno strože provjere svih podnosilaca zahtjeva iz BiH i drugih zemalja sa liste. Kako navodi, proces dobijanja useljeničke vize biće duži i neizvjesniji nego ranije.

Stručnjaci za imigraciono pravo, međutim, naglašavaju da većina građana BiH koristi neuseljeničke vize, poput turističkih, poslovnih i studentskih, na koje se ova ograničenja ne odnose. Ipak, ostaje otvoreno pitanje statusa onih koji u SAD koriste socijalnu pomoć, budući da je njena zloupotreba navedena kao jedan od ključnih razloga za donošenje odluke.

Kesić smatra da će u narednom periodu uslijediti revizija, tokom koje će korisnici socijalne pomoći morati da dokažu da su na zakonit način ostvarili to pravo.

Američka administracija navodi da su ove mjere dio šire strategije zaštite granica i borbe protiv zloupotreba sistema, nakon velikih finansijskih prevara otkrivenih u saveznoj državi Minesota, gdje su milioni dolara socijalne pomoći nezakonito preusmjeravani u inostranstvo.

Prema ocjenama američkih zvaničnika, odluke o sankcionisanju terorističkih organizacija i pooštravanju imigracione politike predstavljaju povezane korake u nastojanju SAD da ograniče uticaj ekstremističkih struktura, kako na Bliskom istoku, tako i na Balkanu.