Trampov plan za mir uključuje obnovu isporuka ruskog gasa evropskim zemljama
Administracija američkog predsjednika Donalda Trampa predložila je evropskim zemljama da ponovo povećaju kupovinu ruskog prirodnog gasa, a povratak energetskih veza Moskve i Evrope mogao bi postati dio šireg dogovora za okončanje rata u Ukrajini. Prijedlog predstavlja pokušaj da se Rusiji ponude ekonomski podsticaji za postizanje mirovnog sporazuma, ali je naišao na negativne reakcije pojedinih evropskih zvaničnika.
Prema pisanju B92, koji se poziva na „Njujork tajms“, američki izaslanici Džared Kušner i Stiv Vitkof iznijeli su ovu ideju tokom razgovora sa ukrajinskim i evropskim zvaničnicima. O mogućnosti ponovnog uspostavljanja isporuka razgovarano je i sa ukrajinskim predsjednikom Volodimirom Zelenskim tokom njegove posjete Kijevu.
Jedna od opcija o kojoj se raspravlja jeste ponovno pokretanje gasovoda kojima je ruski prirodni gas ranije stizao na evropsko tržište. U Vašingtonu smatraju da bi obnova izvoza donijela prihode Moskvi i mogla poslužiti kao jedan od podsticaja za prihvatanje dogovora o završetku rata.
Američki prijedlog, međutim, nailazi na otpor evropskih predstavnika koji smatraju da bi povratak ruskom gasu bio suprotan višegodišnjim naporima Evropske unije da smanji zavisnost od ruskih energenata. Nakon početka rata u Ukrajini, evropske zemlje nastojale su da pronađu alternativne dobavljače i ograniče ruski uticaj na svoje energetsko tržište.
Prema navodima izvora upoznatih sa pregovorima, američka strana smatra da bi povratak jeftinijim energentima mogao biti privlačan evropskim potrošačima, dok bi prihodi od izvoza predstavljali finansijski podsticaj za Moskvu. Ipak, kritičari takvog pristupa upozoravaju da bi Rusija ponovo dobila značajniju ekonomsku i političku ulogu u Evropi.
Prijedlog je dio šireg američkog diplomatskog nastojanja da se pronađe rješenje za rat u Ukrajini. Razgovori, prema dostupnim informacijama, obuhvataju i odnose Rusije i NATO-a, bezbjednosne garancije za Ukrajinu i teritorijalna pitanja.
Za sada nije poznato da li će ideja o obnovi isporuka ruskog gasa dobiti podršku evropskih vlada niti da li će biti uključena u konkretan mirovni sporazum. Njena realizacija zavisila bi od političkog dogovora, kao i od rješavanja brojnih prepreka koje su nastale nakon prekida ranijih energetskih veza između Rusije i Evrope.
