Tri decenije bez pravde: Za zločine nad Srbima u „Oluji“ i „Maestralu“ niko nije odgovarao
Republika Srpska i Srbija će 4. avgusta u Mrkonjić Gradu zajednički obilježiti Dan sjećanja na srpske žrtve vojnih operacija „Oluja“ i „Maestral“, koje su tokom 1995. godine dovele do masovnog stradanja i progona srpskog stanovništva.
Na sjednici Organizacionog odbora, održanoj prije dva dana, predsjednik Republike Srpske i lider SNSD-a Milorad Dodik izjavio je da je progon Srba iz Republike Srpske Krajine jedan od najtežih događaja iz ratnog perioda devedesetih.
– Srpski narod je trajno protjeran sa tih prostora, gdje je nekada predstavljao većinsko stanovništvo. To je jedan od najočiglednijih primjera etničkog čišćenja – rekao je Dodik.
Prema najavama organizatora, centralnoj komemoraciji prisustvovaće predsjednik Srbije Aleksandar Vučić i patrijarh srpski Porfirije.
Iako je od vojnih operacija prošlo gotovo tri decenije, za zločine počinjene nad srpskim civilima i zarobljenim vojnicima u zapadnokrajiškim opštinama Republike Srpske do danas nije donesena nijedna pravosnažna presuda protiv pripadnika hrvatskih vojnih snaga.
Podsjećamo da su „EuroBlic“ i Srpskainfo još prije deset godina objavili informacije da je Hrvatska sredinom 2015. godine obustavila saradnju sa pravosudnim institucijama Bosne i Hercegovine u predmetima koji se odnose na ratne zločine.
Prema saznanjima Srpskainfo, hrvatsko Državno odvjetništvo od završetka rata nije dostavilo Tužilaštvu BiH dokumentaciju koja bi mogla poslužiti kao dokaz odgovornosti pojedinih zapovjednika i pripadnika Hrvatske vojske za zločine nad Srbima.
Dobro upućeni izvori navode da je hrvatska Vlada 2. juna 2015. godine donijela internu odluku kojom je, pozivajući se na zaštitu nacionalnih interesa, zabranjeno objavljivanje dokumenata koji bi mogli kompromitovati tadašnji državni i vojni vrh Hrvatske.
Sagovornici Srpskainfo podsjećaju da su Tužilaštvo BiH i hrvatsko Državno odvjetništvo još 3. juna 2013. godine zaključili protokol o saradnji kojim je bila predviđena razmjena dokaza, dokumentacije i međusobna pravna pomoć u procesuiranju ratnih zločina.
Ističu da je jednostranim prekidom te saradnje, prema njihovom mišljenju, prekršen ne samo potpisani sporazum već i odredbe Zakona o međunarodnoj pravnoj pomoći u krivičnim stvarima.
Prema tvrdnjama naših izvora, među dokumentima koje hrvatska strana nije ustupila nalaze se i materijali koji se odnose na vojne operacije na području zapadne Krajine 1995. godine, a koji bi mogli ukazivati na ulogu tadašnjeg političkog i vojnog vrha Hrvatske.
Sagovornici tvrde da postoje indicije kako se na pojedinim vojnim naredbama i dokumentima nalaze potpisi tadašnjeg predsjednika Hrvatske Franje Tuđmana, ministra odbrane Gojka Šuška, kao i drugih visokih državnih i vojnih zvaničnika.
Bivši direktor Republičkog centra za istraživanje rata, ratnih zločina i traženje nestalih lica Milorad Kojić podsjeća da je Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske još prije dvije decenije Tužilaštvu BiH dostavilo krivične prijave protiv 16 generala Hrvatske vojske i HVO zbog sumnje da su odgovorni za zločine nad Srbima.
– Očigledno je da zvanični Zagreb izbjegava suočavanje sa odgovornošću za zločine koje su počinile snage pod njegovom kontrolom – smatra Kojić.
Prema zvaničnim podacima, tokom operacije „Oluja“ sa područja Republike Srpske Krajine protjerano je oko 250.000 Srba, dok je više od 2.000 ljudi, uglavnom civila, izgubilo život.
U operaciji „Maestral“, koju su tokom ljeta i jeseni 1995. izvele snage Hrvatske vojske, HVO i tadašnje Armije BiH, iz zapadnokrajiških opština protjerano je približno 125.000 Srba, dok je ubijeno gotovo 700 civila i zarobljenih vojnika.
Jedan od najsurovijih zločina otkriven je nakon završetka rata u Mrkonjić Gradu, gdje je po povratku opštine u sastav Republike Srpske pronađena masovna grobnica sa posmrtnim ostacima 181 osobe srpske nacionalnosti, među kojima je najveći broj bio civila.
