U Republici Srpskoj ugašeno 506 preduzeća – porast za čak 58%
Tokom prošle godine u Republici Srpskoj ugašeno je 506 preduzeća, što je za 58,3 odsto više u odnosu na 2024. godinu, kada je odjavljeno 295 preduzeća, a kako kažu naši sagovornici, svako zatvaranje preduzeća predstavlja ozbiljan udarac za privredu i ekonomiju Srpske.
Prema zvaničnim podacima Agencije za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF), u istom periodu je zabilježen i blagi pad broja novoprijavljenih firmi u Srpskoj.
Naime, prošle godine registrovano je ukupno 1.039 preduzeća, dok je u 2024. godini broj novoosnovanih bio 1.023.
Povećan broj firmi u Banjaluci
Kada je riječ o Banjaluci, prema podacima APIF-a, broj novoprijavljenih firmi u prošloj godini je 501, što je porast u odnosu na godinu dana ranije, kada ih je bilo 462.
Međutim, broj odjavljenih firmi u Banjaluci takođe je u porastu, te ih je prošle godine bilo 163, dok je u 2024. godini ugašeno 104 preduzeća.
Iz APIF-a navode da ovi podaci ukazuju na određene oscilacije u poslovnom okruženju te da se trendovi otvaranja i zatvaranja firmi razlikuju po regijama i djelatnostima
Globalna ekonomska kriza
Zoran Škrebić, predsjednik Unije poslodavaca Republike Srpske, kazao je za “Nezavisne novine” da je do smanjenja broja firmi u Republici Srpskoj došlo usljed globalne ekonomske krize.
“Sve se to prenijelo i na naše prostore, odnosno na Republiku Srpsku, i imalo je uticaja na smanjenje broja zaposlenih u prerađivačkoj industriji, iako ukupan broj zaposlenih nije značajnije smanjen”, rekao je Škrebić.
Dodao je da se ovakav trend vjerovatno neće značajnije promijeniti ni u ovoj godini, te da, s obzirom na trenutnu situaciju, postoje izgledi da se negativna kretanja nastave.
Kako je pojasnio, na smanjenje broja preduzeća u Srpskoj utiče i rast prosječnih plata, koje su u proteklih pet godina povećane za 60 do 70 odsto.
“Brz rast troškova ne prati odgovarajući rast produktivnosti.”
Privredne aktivnosti padaju
Milenko Stanić, ekonomista, kazao je ranije za “Nezavisne novine” da privredne aktivnosti godinama unazad nastavljaju ozbiljno da padaju.
“Generalno, privredna struktura imala je niže stope privrednog rasta prošle godine, a kao rezultat toga dolazi do zatvaranja i preduzeća, ali i do pada broja zaposlenih”, kazao je Stanić.
Prema njegovim riječima, to su parametri koji idu jedni sa drugima.
“I svako zatvaranje preduzeća je ozbiljan udarac za privredu i ekonomiju Srpske”, kazao je Stanić.
Komentarišući podatak da je u Banjaluci došlo do porasta broja novootvorenih firmi, Stanić navodi da to ukazuje na koncentraciju stanovništva i privrednih aktivnosti u manjem broju urbanih sredina.
Manji gradovi zamiru
“Banjaluka i Bijeljina zadržavaju određenu privrednu dinamiku, dok manji gradovi i opštine sve više zamiru. Nema novih privrednih aktivnosti, a dolazi i do intenzivnijeg iseljavanja stanovništva. Čak i pozitivan podatak o većem broju otvorenih firmi u Banjaluci ima svoju negativnu stranu, jer ukazuje na proces pražnjenja i ekonomske centralizacije Republike Srpske”, rekao je tada Stanić.
