UN razmatra zamjenu Merkatorove karte preciznijim prikazom svijeta
Generalna skupština Ujedinjenih nacija danas će glasati o istorijskoj rezoluciji kojom bi se svijetu preporučilo formalno ukidanje tradicionalne Merkatorove karte svijeta i prelazak na novu verziju koja preciznije prikazuje stvarnu veličinu Afrike i država globalnog juga.
Iako rezolucije UN nisu pravno obavezujuće, usvajanje ovog prijedloga moglo bi pokrenuti velike promjene u obrazovnim sistemima širom svijeta, ali i u svakodnevnoj tehnologiji, s obzirom na široku upotrebu postojeće karte u aplikacijama i administraciji.
Merkatorovu projekciju uveo je flamanski kartograf Gerardus Merkator još 1569. godine, prvenstveno kako bi pomogao mornarima u navigaciji. Gotovo pet vijekova kasnije, ona je ostala jedan od najrasprostranjenijih prikaza svijeta.
Međutim, zbog specifičnog načina na koji se sferni oblik Zemlje prenosi na ravnu površinu, područja u blizini ekvatora na Merkatorovoj karti izgledaju znatno manja nego što zaista jesu, dok su oblasti na višim geografskim širinama vizuelno znatno uvećane.
Kao jedan od najupečatljivijih primjera navodi se poređenje Afrike i Grenlanda. Na karti izgledaju približno slične veličine, iako je Afrika u stvarnosti čak 14 puta veća od Grenlanda.
Inicijativu je zvanično pokrenuo Togo, a podržale su je i ostale države članice Afričke unije.
Ministar spoljnih poslova Toga Robert Dusej istakao je da je došlo vrijeme za promjene.
“Ova diskusija nije politička, već naučna. Postoje naučni dokazi i svi moramo prihvatiti stvarnost”, poručio je Dusej.
Istoričari i geografi godinama upozoravaju da je Merkatorova karta ukorijenjena u zapadnim stereotipima, dok su aktivisti za ovaj problem skovali termin “kartografski kolonijalizam”.
Kritičari smatraju da je takav prikaz svijeta suptilno uticao na percepciju međunarodne raspodjele moći, jer vizuelno uvećava države i teritorije sjeverne hemisfere, dok istovremeno umanjuje fizičku veličinu Afrike i drugih područja globalnog juga.
Kampanja pod nazivom #CorrectTheMap, koja je prikupila više od 11.000 potpisa, promoviše upotrebu modernije projekcije Equal Earth, odnosno karte jednakih površina, predstavljene 2018. godine.
“U Afriku biste mogli smjestiti Sjedinjene Američke Države, Kinu, Indiju, Japan, Meksiko i veći dio Evrope, a i dalje biste imali viška prostora”, navodi se u peticiji.
Ukoliko rezolucija bude usvojena, Togo planira veliki događaj u glavnom gradu Lomeu početkom naredne godine.
Na tom skupu bi sa predstavnicima UNESCO-a, Afričke unije i tehnoloških kompanija, poput Gugla, trebalo da bude razgovarano o mogućnostima primjene nove karte u obrazovanju, tehnologiji i svakodnevnoj upotrebi.
