Zbog čega je u FBiH sakupljeno manje novca od poreza?
Poreska uprava Federacije BiH u dva mjeseca ove godine prikupila je 1.358.946.474 KM, što je za skoro 11 miliona KM manje nego u istom periodu prošle godine.
Tako je u dva mjeseca prošle godine prikupljeno 1.369.304.739 KM.
Kretanje prihoda po kantonima
Ono što se može vidjeti u podacima Poreske uprave FBiH je to da je od 10 kantona u četiri prikupljeno više novca nego u dva mjeseca prošle godine, dok je u njih šest sakupljeno manje.
U najbogatijem kantonu, Sarajevskom, u dva mjeseca ove godine prikupljeno je 497.908.639 KM, dok je u istom periodu prethodne godine sakupljeno 509.222.802 KM.
U Tuzlanskom kantonu je prikupljeno 228.842.617 KM, a u periodu januar – februar prošle godine 232.570.362 KM.
U Zeničko-dobojskom kantonu prikupljeno je 168.268.203 KM, a u dva mjeseca prethodne godine 170.872.143 KM.
Podaci Poreske uprave FBiH pokazuju da je u Hercegovačko-neretvanskom sakupljeno 158.494.594 KM, a u dva mjeseca 2025. godine 159.702.433 KM.
Kantoni sa rastom prihoda
U Srednjobosanskom kantonu je sakupljeno više novca u odnosu na dva mjeseca prethodne godine.
Za dva mjeseca ove godine prikupljeno je 105.842.550 KM, a u istom periodu 2025. godine 98.841.719 KM.
U Unsko-sanskom kantonu je sakupljeno 84.560.213 KM, a u dva mjeseca prošle godine 83.179.657 KM.
Od poreza je u Zapadnohercegovačkom kantonu 57.585.891 KM sakupljeno u dva mjeseca ove godine, a 56.641.139 KM u dva mjeseca prošle.
Kantoni sa padom prihoda
U Kantonu 10 je ove godine prikupljeno 26.667.821 KM, a prošle 27.953.366 KM.
Od poreza je u Bosanskopodrinjskom kantonu sakupljeno 17.096.048 KM, a prošle godine 15.889.080 KM, dok je u Posavskom prikupljeno 13.679.899 KM za razliku od 14.432.038 KM, koliko je bilo u januaru i februaru prethodne godine.
Pad doprinosa i zabrinjavajući trendovi
Ono što još “upada u oči” je to da je od doprinosa u Federaciji BiH sakupljeno za oko 25,5 miliona KM manje novca nego u dva mjeseca prethodne godine.
U dva mjeseca prethodne godine doprinosi su iznosili 970.354.346 KM, a 944.834.375 KM u dva mjeseca ove.
Uzroci pada: analiza ekonomista
Postavlja se pitanje koji je osnovni uzrok prikupljanja manje novca znajući da je zbog inflacije koja je stalno prisutna trebalo da raste i naplata poreza?
Podsjećanja radi, Uprava za indirektno oporezivanje BiH (UIO BiH) i Poreska uprava FBiH su u dva mjeseca sakupile više novca nego prethodne godine.
Ekonomista Igor Gavran smatra da je posebno zabrinjavajuće to što je pad ostvaren u četiri ekonomski najjača kantona, a prema strukturi se vidi da je najgora slika kod uplate doprinosa.
“Uzroka je sigurno više, ali samo je jedan pozitivan – smanjenje doprinosa u ovom periodu u odnosu na odgovarajuća dva mjeseca prethodne godine. Međutim, u međuvremenu je bilo i povećavanja plata (ne samo minimalnih, za njih je razlika simboličnih 27 KM), što je trebalo kompenzirati ili barem ublažiti takav efekat. Mislim da je ključni ipak pad zaposlenosti zbog negativnih ekonomskih trendova, što potpuni (konačan prekid radnog odnosa, kao kod radnika ‘Koksare’ u Lukavcu), što efektivni (radnici drugih firmi u problemima s poslovanjem, poput ‘Željezare Zenica’, gdje me ne bi iznenadilo da i uplata doprinosa i plaća u najboljem slučaju kasni, pitanje je šta je i s rudarima…)”, ističe Gavran za “Nezavisne novine”.
Širi ekonomski kontekst i očekivanja
Prema njegovim riječima, zatvaranje trgovina nedjeljom svakako ima negativan efekat, a prihod se prelio u Republiku Srpsku.
“Moguće je da je i broj radnika u turizmu i ugostiteljstvu nešto manji zbog zimske sezone s manje snijega u ovom periodu. U svakom slučaju, naredni mjeseci bi trebalo da pokažu jasniju sliku, ali nema najava novih zapošljavanja ni razvojnih projekata, a cijeli sektori su trenutno ugroženi – industrija čelika, poljoprivreda… tako da nema nekog osnova za optimizam”, naglasio je Gavran.
