Američki međuizbori mogli bi uticati na odnose Vašingtona prema BiH i Evropi

Rezultati predstojećih međuizbora u Sjedinjenim Američkim Državama mogli bi uticati na odnose Vašingtona sa Evropom, NATO-om i zapadnim Balkanom, uključujući i Bosnu i Hercegovinu. Ipak, čak i u slučaju da republikanci Donalda Trampa izgube većinu u Kongresu, ne očekuje se automatska promjena američke spoljne politike, s obzirom na to da ključna ovlašćenja u toj oblasti ima predsjednik SAD.

U Americi se danas održavaju međuizbori na kojima će biti odlučeno da li će republikanci uspjeti da zadrže kontrolu nad oba doma Kongresa. Jedan od mogućih ishoda je da demokrate preuzmu Predstavnički dom, dok bi republikanci zadržali Senat. Drugi scenario podrazumijeva da demokrate osvoje većinu u oba doma, čime bi značajno povećale svoj uticaj na američku političku scenu.

Kako pišu Nezavisne, eventualna promjena odnosa snaga u Kongresu mogla bi se odraziti i na političke prilike u BiH, posebno ukoliko dio republikanaca odluči da se distancira od Trampa i njegovih spoljnopolitičkih prioriteta.

U oba doma američkog Kongresa postoje republikanci koji smatraju da je politika Milorada Dodika, predsjednika SNSD-a, previše bliska Rusiji. Ukoliko bi došlo do promjene odnosa unutar Republikanske stranke, jedan od mogućih pravaca bio bi pojačan politički pritisak na Banjaluku da promijeni svoju spoljnopolitičku orijentaciju.

Dodatni uticaj demokrate bi mogle ostvariti ukoliko preuzmu kontrolu nad važnim kongresnim odborima koji se bave spoljnom politikom i odbranom. To bi im omogućilo aktivnije učešće u političkim procesima, uključujući kontakte i finansijsku podršku organizacijama koje su bliske njihovim političkim ciljevima.

Sličan pristup, navodi se u analizi, primijenjen je i 2018. godine, kada su demokrate preuzele Predstavnički dom Kongresa tokom prvog Trampovog mandata.

Promjene bi se mogle odraziti i na odnose SAD sa Evropskom unijom i NATO-om. Iako među republikancima i demokratama postoji široka saglasnost o značaju transatlantskih odnosa, republikanski predstavnici su se do sada rijetko suprotstavljali Trampovoj politici, koja je smanjila obim saradnje sa evropskim saveznicima.

Eventualni gubitak značajnog broja mjesta u Kongresu mogao bi podstaći dio republikanaca da zauzmu samostalniji politički kurs, što bi otvorilo prostor za drugačiji pristup odnosima sa evropskim partnerima.

Kada je riječ o Evropskoj uniji, američki interesi nisu jedinstveni. Tehnološki sektor u SAD zagovara manje regulacije digitalnih tehnologija na evropskom tržištu, dok energetska industrija ima interes da Evropa smanji uvoz ruskih energenata, čime bi se otvorio veći prostor za američki izvoz.

Analiza ukazuje i na to da bi posljedice Trampove politike mogle biti dugoročnije od njegovog mandata. Jačanje međusobnih veza evropskih država, kao i intenziviranje saradnje Evrope i Kanade, mogli bi dovesti do trajnih promjena u međunarodnim odnosima i smanjenja američkog uticaja u Evropi u odnosu na period prije Trampovog dolaska na vlast.