Članstvo Ukrajine u EU otvorilo bi nova pitanja o novcu, trgovini i bezbjednosti Evrope

Sjedinjene Američke Države mogle bi imati značajnu ulogu u ubrzavanju evropskog puta Ukrajine, a podrška administracije predsjednika Donalda Trampa članstvu Kijeva u Evropskoj uniji mogla bi postati dio šireg dogovora o okončanju rata i budućoj bezbjednosti Evrope.

Prema analizi koju je objavio Atlantski savjet (Atlantic Council), trajan mir u Ukrajini trebalo bi da uključi jasan put ka članstvu u EU, dok bi Vašington mogao pomoći u prevazilaženju političkih i ekonomskih prepreka koje usporavaju taj proces.

Zauzvrat, SAD bi mogle ostvariti povoljnije trgovinske i bezbjednosne aranžmane, dok bi evropske države preuzele značajniju odgovornost za obnovu i dugoročnu stabilnost Ukrajine.

Iako Evropska unija načelno podržava ukrajinsko članstvo, pred Kijevom se nalazi niz ozbiljnih izazova. Neophodno je uskladiti zakonodavstvo i institucije sa evropskim pravilima, unaprijediti vladavinu prava i borbu protiv korupcije, što je dodatno otežano zbog rata i velikog opterećenja državnih resursa.

Prepreke postoje i unutar same Unije. O proširenju odlučuju države članice, pa bilateralni sporovi i unutrašnji politički interesi pojedinih vlada mogu usporiti ili blokirati napredak kandidata.

Posebno osjetljivo pitanje predstavlja raspodjela evropskog novca. Ulazak Ukrajine mogao bi značajno promijeniti finansiranje poljoprivrede, regionalnog razvoja i programa za smanjenje ekonomskih razlika među članicama.

Snažan ukrajinski poljoprivredni sektor takođe izaziva zabrinutost evropskih proizvođača, koji strahuju od dodatne konkurencije na zajedničkom tržištu.

Kako pišu Nezavisne, pozivajući se na analizu Atlantskog savjeta, američka podrška mogla bi obuhvatiti političko posredovanje, tehničku pomoć i povoljnije finansiranje, uz povezivanje finansijske podrške sa sprovođenjem konkretnih reformi u Ukrajini.

Jedan od prijedloga odnosi se i na američku podršku otkupu dijela ukrajinskih poljoprivrednih proizvoda koji bi bili plasirani izvan Evropske unije. Na taj način pokušalo bi se ublažiti opterećenje evropskog tržišta, ali i otvoriti dodatne poslovne mogućnosti američkim kompanijama.

Osim političkih i trgovinskih interesa, Vašington bi mogao imati i značajne bezbjednosne koristi od približavanja Ukrajine Evropskoj uniji.

Stabilnije poslovno okruženje i pristup evropskom tržištu mogli bi privući nova ulaganja u ukrajinsku proizvodnju dronova, kritične sirovine, informacione tehnologije i poljoprivredu.

Evropske države bi, s druge strane, dobile mogućnost snažnije saradnje sa ukrajinskim odbrambenim sektorom, koji je tokom rata razvio značajna iskustva u proizvodnji bespilotnih sistema, pomorskih dronova i elektronskom ratovanju.

Takva saradnja mogla bi doprinijeti jačanju evropskih odbrambenih kapaciteta, što je jedan od prioriteta Trampove administracije.

Ipak, važno je razlikovati članstvo u Evropskoj uniji od članstva u NATO-u, jer ulazak Ukrajine u EU sam po sebi ne bi podrazumijevao iste bezbjednosne garancije koje pruža članstvo u Sjevernoatlantskom savezu.

Predloženi dogovor zahtijevao bi i promjenu pristupa Vašingtona, koji bi morao djelovati kao partner u uklanjanju prepreka, a ne kao strana koja evropskim državama nameće rokove i rješenja.

Konačna odluka o proširenju ostaje u nadležnosti Evropske unije, a ostvarivanje ukrajinskog evropskog puta zavisiće od sprovođenja reformi u Kijevu i spremnosti članica da prihvate političke i ekonomske posljedice novog proširenja.

Prema ocjeni iznesenoj u analizi, povezivanje mirovnog procesa sa evropskim integracijama Ukrajine moglo bi stvoriti zajednički okvir za ostvarivanje interesa Vašingtona, Brisela i Kijeva.