Huti raketirali dva saudijska tankera u Crvenom moru, ugrožene ključne pomorske rute
Jemenski Huti napali su dva saudijska naftna tankera u Crvenom moru. Ovaj incident prijeti potpunom blokadom ključnih pomorskih ruta, što bi moglo izazvati ozbiljne poremećaje na globalnom tržištu energenata.
Vojni portparol Huta Jahja Sari izjavio je u srijedu da su mete bili tankeri „Enselija“ i „Lejla“, a razlog je, kako je naveo, „kršenje odluke o blokadi koju su izdale oružane snage“.
Napadi su izvedeni balističkim i krstarećim raketama, kao i dronovima, što je izazvalo požare na brodovima. Huti su, prema riječima portparola, takođe prisilili „gotovo deset brodova da napuste svoje rute i vrate se“.
Saudijska novinska agencija SPA potvrdila je da je pogođen tanker „Enselija“, pozivajući se na zvanične izvore iz saudijske Opšte uprave za transport. Navedeno je da su svi članovi posade na bezbjednom, ali se napad ocjenjuje kao teško kršenje međunarodnog prava i konvencija. Saudijske vlasti nisu iznijele detalje o navodnom napadu na drugi brod, „Lejlu“.
Britanska agencija za pomorsku trgovinu (UKMTO), koja nadzire plovidbu u regionu, takođe je potvrdila da je primila izvještaj o udaru.
„Kapetan tankera prijavio je udar nepoznatog projektila koji je izazvao požar na brodu, a sa kojim se posada trenutno bori“, saopšteno je iz UKMTO-a.
Princip „oko za oko“
Huti, zvanično poznati kao Ansar Alah, uveli su pomorsku blokadu Saudijskoj Arabiji 20. jula. Uslijedilo je to nakon jedne od najgorih eskalacija nasilja u Jemenu u posljednje četiri godine, kada je jemenska vlada, koju podržava koalicija predvođena Saudijskom Arabijom, bombardovala aerodrom u Sani kako bi spriječila slijetanje iranskog aviona.
Iz ove grupe poručuju da je proglašenje pomorskog embarga zasnovano na principu „oko za oko“, ističući pravo naroda da na blokadu odgovori blokadom. Huti optužuju saudijske lidere za dvanaestogodišnju opsadu i pljačku jemenskih resursa, dok Rijad odbacuje te optužbe, tvrdeći da ne sprovodi nikakvu opsadu nad jemenskim narodom.
„Konačni cilj pomorske blokade koju sprovodi Ansar Alah jeste da natjera Rijad da ukine embargo na luke i aerodrome pod kontrolom Huta. Saudijci misle da ovakvim metodama ekonomskog gušenja mogu izazvati narodni ustanak protiv Huta“, rekao je za Al Džaziru novinar iz Sane Husein el Buhaiti.
Ovaj napad dolazi u izuzetno osjetljivom trenutku. Zbog američko-izraelskog rata protiv Irana, plovidba kroz Hormuški moreuz je prekinuta, pa je Saudijska Arabija pokušavala da preusmjeri protok nafte alternativnim rutama – preko Crvenog mora i moreuza Bab el Mandeb. Međutim, i te rute sada su pod ozbiljnom prijetnjom.
Stručnjaci podsjećaju na moć koju su Huti demonstrirali kada su uspješno blokirali pristup Crvenom moru za izraelske luke tokom rata u Gazi, koji je okončan prekidom vatre u oktobru 2025. godine, što je dovelo do zatvaranja izraelske luke Eilat.
Bab el Mandeb jedna je od najvažnijih svjetskih pomorskih ruta. Sa zatvorenim Hormuškim moreuzom od kraja februara, eventualno zatvaranje Bab el Mandeba moglo bi blokirati čak 25 odsto svjetskog snabdijevanja naftom i gasom, što bi imalo katastrofalne posljedice po globalnu ekonomiju.
