Preventivni udari Grčke u slučaju neposredne turske prijetnje

Grčka bi, u slučaju neposredne i neizbježne prijetnje napadom Turske, mogla da izvede „preventivne udare“ kako bi spriječila izbijanje dugotrajnog i iscrpljujućeg rata, navode vojni analitičari i izvori sa kojima je razgovarao grčki portal Ta Nea.

Riječ je o hipotetičkom operativnom scenariju, drugačijem od tradicionalne pasivne odbrane, koji se oslanja na aktivno odvraćanje – pokušaj da se protivničke snage onesposobe prije nego što uspiju da izvedu napad. Grčki medij naglašava da je to jedan od mogućih scenarija, a ne zvanično objavljen plan za napad na Tursku.

Rasprava je pokrenuta nakon što je načelnik Generalštaba nacionalne odbrane Grčke Dimitrios Hupis u decembru 2025. govorio o mogućnosti izvođenja „preventivnih udara strateškog karaktera na velikoj dubini“.

Preventivni udar bio bi odbrambena akcija u situaciji u kojoj je protivnik već pokrenuo nepovratan proces pripreme napada. Mogao bi biti aktiviran ako bi prijetnja bila procijenjena kao „neposredna i neizbježna“. Kao primjer navodi se masovno premještanje turskih snaga, snabdijevanje desantnih brodova, podizanje borbene gotovosti, te stavljanje dronova i balističkih raketa Bora i Tajfun u maksimalnu pripravnost. Obavještajni podaci morali bi da pokažu da su turske snage dobile konačna operativna naređenja i da je počelo ukrcavanje marinaca.

Potreban bi bio koordinisan rad grčkih obavještajnih i vojnih službi i podaci savezničkih satelita u realnom vremenu. Veliki rizik: ako bi podaci bili pogrešni, država koja prva izvede napad mogla bi biti označena kao agresor i izgubiti diplomatsku podršku.

Operacija bi počela pokušajem „osljepljivanja“ protivnika. Sistemi za elektronsko ratovanje ometali bi radare, telekomunikacije i stanice za navođenje dronova Bajraktar i Anka duž obale Male Azije.

Istovremeno bi eskadrille lovaca Rafal i F-16 Vajper, bez ulaska u turski vazdušni prostor, lansirale rakete velikog dometa prema odabranim ciljevima. Kao potencijalni ciljevi navode se piste aerodroma u Dalamanu, Balikesiru i Čigliju. Sa istočnih egejskih ostrva baterije Spajk NLOS i Egzoset mogle bi da gađaju turske desantne brodove dok su još u lukama.

Nijedan preventivni udar ne može da uništi sve protivničke snage, pa bi sljedeća faza bila odbrana od turskog odgovora. Aktivirala bi se protivraketna i protivdronska infrastruktura, radari SiFajer na fregatama klase Kimon u koordinaciji s kopnenim baterijama Patriot, sa zadatkom presretanja raketa i bespilotnih letjelica.

Cilj scenarija bio bi da se u periodu kraćem od 24 sata spriječi prerastanje sukoba u dugotrajan rat iscrpljivanja. Pretpostavlja se da bi tursko vazduhoplovstvo bilo značajno ograničeno, mornarica pogođena, a ofanzivne sposobnosti umanjene. To su pretpostavljeni ishodi analitičara, a ne potvrđene procjene.

U toj fazi očekivalo bi se uključivanje međunarodne zajednice, prije svega SAD, NATO-a i Evropske unije, radi prekida vatre. Ta Nea zaključuje da je ovo samo jedan od mogućih operativnih scenarija kojim se objašnjava koncept aktivnog odvraćanja, prenose Nezavisne.