UN raspravlja o upotrebi sile u Ormuskom moreuzu
Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija (SB UN) trebalo bi u subotu, 4.aprila, da glasa o nacrtu rezolucije kojim se poziva na upotrebu sile radi zaštite prolaza kroz Ormuski moreuz, javlja Al Džazira, navodeći da je glasanje prvobitno trebalo da bude održano danas, ali je odloženo za subotu.
Šta predviđa nacrt rezolucije
Nacrt rezolucije podnio je Bahrein na zahtjev Savjeta za saradnju zemalja Persijskog zaliva, prenio je “Špigel”, pozivajući se na diplomatske izvore. AP i Rojters navode da nacrt rezolucije uključuje tekst kojim bi se omogućila “upotreba svih neophodnih odbrambenih sredstava” radi obezbjeđivanja prolaza komercijalnih brodova kroz moreuz.
Podjele među velikim silama
Sjedinjene Američke Države su podržale prijedlog, dok su stalne članice Savjeta bezbjednosti sa pravom veta – Rusija, Kina i Francuska izrazile snažne rezerve.
Zbog toga su mali izgledi da prijedlog bude usvojen, zaključuje Al Džazira.
Kineski ambasador pri UN Fu Cong je rekao da “upotreba sile ne može da donese mir” i upozorio je da bi ovlašćivanje država članica da koriste silu moglo da dovede do dalje eskalacije i ozbiljnih posljedica.
Rusija je saopštila da neće podržati mjere koje smatra jednostranim, dok je francuski predsjednik Emanuel Makron ranije ocijenio da je vojna operacija za oslobađanje moreuza “nerealna”.
Američki ambasador pri UN Majk Volc rekao je da prijedlog ima podršku Vašingtona, ističući da nijedna država ne bi trebalo da može da drži svjetske ekonomije kao taoce radi sticanja prednosti u sukobu.
Zbog prigovora država sa pravom veta, u tekst rezolucije su unijete izmjene, pa se u revidiranoj verziji navodi da bi za obezbjeđivanje prolaza trebalo da budu dostupna “sva neophodna odbrambena sredstva”.
Uticaj krize na globalno tržište nafte
Kroz Ormuski moreuz se obično transportuje oko petina svjetske sirove nafte i tečnog prirodnog gasa.
Međutim, od početka rata sa Iranom, krajem februara, brodarski saobraćaj kroz moreuz je uglavnom zaustavljen, a blokada je dovela do naglog rasta cijena nafte.
Trenutno kroz moreuz svakodnevno prolazi samo nekoliko brodova, uglavnom iz Irana, Ujedinjenih Arapskih Emirata, Indije, Kine i Saudijske Arabije. Prema podacima kompanije za analizu brodarstva “Kpler”, od početka marta kroz moreuz je prošlo 225 teretnih brodova, što je za 93 odsto manje u odnosu na period prije rata, prenosi Tanjug.
