Zemlja dobija novi okean i kontinent: Brže nego što se mislilo (VIDEO)
Naučnici su otkrili da se jedno od najvažnijih fosilnih područja na svijetu raspada brže nego što se ranije vjerovalo.
Nalazi objavljeni u časopisu Nature Communications pokazuju da se Zemljina kora između Turkana rifta, 500 kilometara dugog dijela ogromnog Istočnoafričkog riftskog sistema koji se proteže od Etiopije do Mozambika, dramatično stanjuje i to znatno brže nego što su stručnjaci očekivali.
Ova tektonska granica označava sporo razdvajanje Afričke i Somalijske ploče, proces koji traje desetinama miliona godina. Na kraju bi mogao dovesti do formiranja novog kontinenta i novog okeana.
Ploče se razmiču gotovo pet milimetara godišnje
Istraživači su utvrdili da se ploče razmiču brzinom od 4,7 milimetara godišnje. Kako se kora rasteže, ona puca i tone, stvarajući puteve za magmu koja se uzdiže iz dubine Zemlje i podstiče vulkansku aktivnost širom regiona, prenosi Discovery.
Analizom rijetkog skupa seizmičkih podataka visoke rezolucije naučnici su uspjeli da naprave jednu od najdetaljnijih slika Zemljine kore ispod rifta do sada. Njihovi rezultati pokazali su da se kora u centralnom dijelu rifta na pojedinim mjestima stanjila na svega 13 kilometara, dok van riftske zone prelazi 35 kilometara.
“Otkrili smo da je proces riftovanja u ovoj zoni mnogo napredniji, a kora tanja nego što je iko ranije pretpostavljao”, rekao je glavni autor istraživanja Kristijan Rouan (Christian Rowan), doktorand na Opservatoriji Zemlje Lamont-Doherty Univerziteta Kolumbija.
“Istočna Afrika je odmakla dalje u procesu riftovanja nego što se dosad mislilo”, dodao je.
Naučnici smatraju da je ovako izraženo stanjenje posljedica procesa poznatog kao „sužavanje“, pri kojem se kora rasteže i sužava slično komadu razvučene karamele, navodi Science Alert.
Kako postaje tanja, kora slabi, što dodatno olakšava njeno dalje rastezanje i povećava vjerovatnoću da će se Afrika jednog dana podijeliti na dva kontinenta.
“Dostigli smo kritični prag raspadanja kore”, rekla je koautorka istraživanja En Besel (Anne Bécel), geofizičarka sa Lamont-Doherty instituta.
“Vjerujemo da je upravo to razlog zbog kojeg je područje sada sklonije odvajanju.”
Novi okean mogao bi nastati za nekoliko miliona godina
Iako je riječ o geološki veoma značajnom procesu, njegovo odvijanje je i dalje sporo. Rasjed Turkana počeo je da se formira prije približno 45 miliona godina, a istraživači procjenjuju da bi moglo proći još nekoliko miliona godina prije nego što region uđe u narednu fazu razvoja.
Tada bi počelo stvaranje nove okeanske kore, a morska voda bi mogla prodrijeti u rasjed, što bi označilo početak formiranja novog okeana.
Pored značaja za tektoniku, ovo istraživanje moglo bi pomoći i u objašnjavanju zašto basen Turkana sadrži jednu od najbogatijih svjetskih kolekcija ranih ljudskih fosila.
U ovom regionu pronađeno je više od 1.200 fosila hominina starih do četiri miliona godina, što čini približno trećinu svih takvih otkrića u Africi.
Naučnici smatraju da su intenzivna vulkanska aktivnost i stanjenje kore prije oko četiri miliona godina izazvali slijeganje tla i stvaranje basena u kojima su se brzo taložili sitnozrnati sedimenti. Takvi uslovi bili su idealni za očuvanje kostiju i drugih ostataka kroz milione godina, prenosi N1.
